leefbewuster
Een beetje voorbereid. Een stuk geruster.
Home / Artikelen

Afhankelijk van medische apparatuur thuis: zo bereid je je voor op lange uitval

In het kort

Wie thuis zuurstof krijgt, beademd wordt of een voedingspomp gebruikt, kan bij een lange stroomuitval niet zomaar drie dagen afwachten. Dat blijkt uit een onderzoek dat Patiëntenfederatie Nederland op 17 november 2026 publiceerde. Van de mensen die voor hun zorg afhankelijk zijn van stroom, water of internet, verwacht 65 procent problemen als de stroom drie dagen wegblijft, meldt de Patiëntenfederatie. De organisatie vraagt de overheid om deze groep in beeld te brengen en noodvoorzieningen in te richten.

Inhoudsopgave
Zuurstofconcentrator naast een stoel in een lichte woonkamer
Foto: Age Cymru via Unsplash

Dat is werk voor overheid en zorg. Maar het onderzoek laat ook zien waar je als patiënt of mantelzorger zelf al iets kunt regelen, en waar de grenzen liggen van het gewone noodpakket.

Wat patiënten zelf verwachten

Aan het onderzoek deden in juli en augustus 2026 ruim 5.500 mensen mee, vooral uit het Zorgpanel van de Patiëntenfederatie. Het panel is niet representatief voor heel Nederland; de deelnemers zijn gemiddeld 70 jaar en hebben vaak een chronische aandoening. Ongeveer een derde zegt dat hun zorg afhangt van stroom, stromend water of internet. In die groep verwacht 65 procent problemen bij drie dagen zonder stroom, 56 procent bij drie dagen zonder stromend water en 35 procent bij drie dagen zonder internet, staat in het rapport.

De toelichtingen maken het concreet. Bij stroom gaat het om beademingsapparatuur, zuurstofconcentratoren, voedingspompen, elektrische rolstoelen, tilliften en elektrische deuropeners, en om medicijnen die koel moeten blijven. Bij water gaat het om wondverzorging en hygiëne bij incontinentie, maar ook om een cpap-apparaat of vernevelaar die water nodig heeft. Zonder internet kunnen mensen niet bij hun medische gegevens en geen meetwaarden doorsturen naar hun zorgverlener. Slechts 19 procent heeft informatie over hoe je je met een aandoening voorbereidt; 44 procent heeft die niet maar zou hem wel willen hebben.

Waarnemend directeur-bestuurder Linda Daniels vat het samen: “Deze mensen moeten weten wat zij in dit soort noodsituaties kunnen doen.”

Waarom het gewone noodpakket niet genoeg is

Het advies van de overheid op Denk Vooruit is om 72 uur voor jezelf te kunnen zorgen, met onder meer 3 liter water per persoon per dag en je eigen medicijnen in het noodpakket. Voor iemand met een apparaat dat op stroom draait, lost dat de kern niet op. Een zuurstofgebruiker in het onderzoek schrijft dat hij met zijn grote fles hooguit 24 uur vooruit kan. In een eerder ervaringsverhaal van de Patiëntenfederatie vertelt een man dat zijn draagbare concentrator ongeveer acht uur op de accu loopt en dat hij het met accu en fles samen enkele uren redt, te kort voor drie dagen.

De staatssecretaris van VWS schreef in augustus 2025 in antwoorden aan de Tweede Kamer dat volgens leveranciers zo’n 25.000 tot 30.000 mensen voor hun zuurstof afhankelijk zijn van het stroomnet, en dat gebruikers van beademingsapparatuur een noodcilinder hebben die vier tot zes uur zuurstof geeft. Ook water telt anders mee. Wie meerdere keren per dag moet wassen of spoelen, heeft meer nodig dan de 3 liter uit het standaardadvies, schrijven deelnemers.

Wie weet dat jij afhankelijk bent

Dat is een vraag die veel mensen niet stellen, en het antwoord valt tegen. In dezelfde Kamerbrief staat dat hulpdiensten geen adressen hebben van mensen die afhankelijk zijn van stroom, onder meer vanwege privacy en omdat zo’n lijst snel veroudert. De adressen zijn wel bekend bij de leveranciers van kritische medische hulpmiddelen. Wie zich zorgen maakt, kan zich volgens de staatssecretaris in eerste instantie tot die leverancier wenden. Gebruikers van thuisbeademing krijgen het advies om bij uitval het Centrum voor Thuisbeademing te bellen. Een regeling voor eigen aggregaten of thuisbatterijen komt er niet. Het kabinet verkent wel of afhankelijke mensen bij een grote, langdurige uitval terecht kunnen op centrale plekken met noodstroom.

Die plekken lijken op de noodsteunpunten die gemeenten nu inrichten. Hoe je het steunpunt in je eigen gemeente vindt, lees je in ons stuk over de noodsteunpuntenkaart. Of je daar met een medisch apparaat terechtkunt, verschilt per gemeente; vraag het na bij je gemeente.

Wat je nu zelf regelt

De Patiëntenfederatie roept patiënten op om uit te zoeken wat ze zelf kunnen doen, eventueel met hulp van hun patiëntenvereniging, en om met familie, vrienden en buren te praten over hun afhankelijkheid. Concreet komt dat neer op een paar gesprekken die je nu voert, niet tijdens een storing.

Begin bij de leverancier van je apparaat. Vraag hoe lang de accu of reservefles meegaat, wat jij moet doen als de stroom uitvalt, wie je dan belt en of je een extra accu of fles kunt krijgen. Vraag ook of je het apparaat op een powerstation of aggregaat mag aansluiten, voordat je dat zelf probeert. Bespreek met je huisarts of apotheker hoeveel medicatie je op voorraad mag hebben; in ons stuk over medicijnen in je noodvoorraad staat hoe je dat bewaart, en voor medicijnen die koel moeten blijven lees je het stuk over de storing in Maasdriel en Zaltbommel.

Zet daarna de afspraken in je noodplan. Het noodplan van Denk Vooruit vraagt uitdrukkelijk wie er extra hulp nodig heeft en hoe je elkaar bereikt als de telefoon niet werkt. Spreek met een buur of familielid af wie bij een uitval langskomt, en leg de telefoonnummers van leverancier, huisarts en zorgverlener op papier bij het apparaat. Hoe zo’n afspraak in de praktijk uitpakt, beschreven we eerder bij de storing in Nijmegen. Voor vragen kun je ook terecht bij de informatielijn van de Patiëntenfederatie.

Gaat het mis en is iemand in direct gevaar, bel dan 112. Werkt de telefoon niet, ga dan naar een noodsteunpunt als je gemeente dat heeft ingericht.