Stroomstoring in Nijmegen: als iemand in huis afhangt van zorgapparatuur

Ruim drie uur zonder stroom op een zondagavond. Voor de meeste mensen betekent dat kaarsen aan en vroeg naar bed. Maar in een deel van de huizen staat apparatuur die niet zomaar uit kan. Een zuurstofconcentrator, een thuisbeademingsapparaat, een hoog-laagbed of een elektrische rolstoel die ’s nachts aan de lader hangt. Voor die huishoudens is een storing van een paar uur iets heel anders. Dit stuk gaat over wat je vooraf regelt als iemand in huis afhankelijk is van stroom voor zorg of een hulpmiddel. Het gaat over afspraken en back-up, niet over de medische kant. Die bespreek je met de zorgverlener of de leverancier.

Wat de officiële adviezen zeggen

Denk vooruit, de voorbereidingscampagne van de Rijksoverheid, geeft voor mensen die afhankelijk zijn van medische hulpmiddelen zoals een zuurstoftank of apparaten op stroom een duidelijk vertrekpunt. Neem als eerste contact op met de leverancier van het hulpmiddel en maak waar mogelijk afspraken. Ga daarnaast in gesprek met je omgeving over wie wat doet als de stroom uitvalt. De campagne meldt ook dat de Rijksoverheid verkent welke mogelijkheden er zijn voor alternatieve stroomvoorziening. Een kant-en-klare landelijke regeling is er dus nog niet.

Netbeheerder Liander schrijft in zijn tips bij storingen dat apparatuur voor bijvoorbeeld beademing of dialyse tijdelijk niet kan werken, en raadt aan om de storing te melden bij je medische hulppost, zodat er in overleg mogelijk een alternatief wordt gevonden. Bij geplande werkzaamheden adviseert Liander om je wijkverpleegkundige of contactpersoon vooraf te informeren als je medische apparatuur gebruikt.

Wat opvalt, is dat beide adviezen bij hetzelfde uitkomen. Er is geen centrale lijst waardoor de stroom bij jou als eerste terugkomt. De oplossing ligt in afspraken die je zelf vooraf maakt, met de leverancier en met de mensen om je heen.

Vijf vragen voor de leverancier

De leverancier van het hulpmiddel weet het meeste over het apparaat. Neem de vragen hieronder mee bij het volgende contact, en schrijf de antwoorden op.

1. Heeft het apparaat een ingebouwde accu, en hoe lang gaat die mee bij normaal gebruik?
2. Geeft het apparaat een alarm als de stroom uitvalt, en hoe klinkt dat?
3. Is er een reserve, zoals een zuurstoffles naast een concentrator, en hoe lang kun je daarmee toe?
4. Mag het apparaat op een powerstation of noodaccu worden aangesloten, en zo ja op welk type?
5. Welk nummer bel je bij een storing buiten kantoortijd?

Vraag vier is belangrijk. Een powerstation lijkt een logische back-up, maar niet elk medisch apparaat verdraagt elke stroombron. Sluit niets aan zonder dat de leverancier heeft gezegd dat het kan. Hoe je in het algemeen bepaalt wat een powerstation moet kunnen, lees je in ons stuk over een powerstation bij stroomuitval.

Afspraken met je omgeving

Het tweede deel van het advies van Denk vooruit is het gesprek met je omgeving. In de praktijk betekent dat een paar concrete afspraken.

• Wie komt er als de stroom ’s nachts uitvalt? Spreek een of twee mensen af die dichtbij wonen en een sleutel hebben.
• Waar kan iemand naartoe als de storing lang duurt? Denk aan familie in een andere wijk, of buren met een eigen back-up.
• Wie belt de leverancier of de wijkverpleging, zodat de persoon die zorg nodig heeft dat niet zelf hoeft te doen?
• Hoe bereik je elkaar als het mobiele netwerk ook hapert? Schrijf de nummers op papier.

Denk vooruit noemt deze situatie letterlijk als een van de redenen om een noodplan te maken. Hoe je zo’n plan met je gezin en buren opstelt, staat in ons artikel over een noodplan met je gezin en buren. Wij zouden de afspraken over het hulpmiddel op een aparte kaart zetten en die naast het apparaat leggen. Dan hoeft niemand te zoeken.

Hulpmiddelen die niet direct levensreddend zijn

Niet alle apparatuur is even urgent, en dat onderscheid helpt bij het plannen. Over een elektrische rolstoel zegt Denk vooruit dat je zuinig omgaat met de accu, zodat die zo lang mogelijk meegaat. Weet je niet hoe, vraag het dan aan de leverancier. Bespreek ook met je netwerk wat je nodig hebt bij stroomuitval, zodat zij kunnen bijspringen.

Voor een hoog-laagbed, een traplift of een tillift geldt hetzelfde principe. Weet hoe het apparaat zich gedraagt zonder stroom en of er een handmatige noodstand is. Dat staat meestal in de handleiding, en anders weet de leverancier het. Een traplift die halverwege stopt, is een probleem dat je liever op een rustige middag oefent dan om tien uur ’s avonds ontdekt.

Moeten er medicijnen koel blijven, bijvoorbeeld insuline, kijk dan in ons stuk over medicijnen in je noodvoorraad. Denk vooruit verwijst daarvoor naar de bijsluiter en de apotheek.

Als het zover is

Valt de stroom uit, volg dan de afspraken die je hebt gemaakt. Meld de storing bij de hulppost of leverancier, zoals Liander adviseert, en schakel je contactpersoon in. Volg via de storingskaart of de sms-service van je netbeheerder hoe lang het naar verwachting duurt. Is er direct gevaar voor iemands leven of gezondheid, bel dan 112. Werkt je telefoon niet, dan helpt ons stuk over 112 bellen bij een stroomstoring.

De storing in Nijmegen en Berg en Dal was na een paar uur voorbij. Juist zo’n korte storing is een goed moment om de vraag te stellen of het thuis ook goed was gegaan als het een hele nacht had geduurd.