leefbewuster
Een beetje voorbereid. Een stuk geruster.
Home / Artikelen

Verhoogd storingsrisico voor 800.000 huishoudens: wat het met je zonnepanelen doet

In het kort

Een kop met 800.000 adressen en stroomstoringen schrikt op. De Telegraaf meldde dat netbeheerders vrezen voor storingen bij 800.000 aansluitingen, met de problemen bij zonnepanelen als grootste zorg. Het cijfer komt uit een nieuwe analyse van Netbeheer Nederland, de koepel van de netbeheerders. Wie het rapport naast de krantenkop legt, ziet een genuanceerder verhaal. En een paar dingen die je thuis zelf kunt nagaan.

Inhoudsopgave
Omvormer van zonnepanelen aan de muur in een woning
Foto: Rafael Moreno via Unsplash

Waar het cijfer van 800.000 over gaat

Netbeheer Nederland publiceerde begin oktober de analyse Kleinverbruikers en netcongestie. Daarin staat dat nu ongeveer 400.000 huishoudens op een laagspanningsnet zitten met een verhoogd storingsrisico. In 2035 zijn dat er volgens de prognose ongeveer 800.000, zo’n negen procent van alle huishoudens. Ook na de geplande netverzwaringen verwachten de netbeheerders in 2030 nog ongeveer 4000 knelpunten bij transformatorhuisjes en zo’n 1700 bij verbindingskabels.

Belangrijk om te weten is wat verhoogd risico hier betekent. Het gaat om buurten waar het lokale net zo zwaar belast wordt dat er vaker iets misgaat. De netbeheerders noemen uitvallende omvormers, warmtepompen die slecht werken en laadpalen die een auto niet opladen. Dat is iets anders dan 800.000 huizen die in het donker zitten. Een deel van wat er misgaat, merk je alleen aan je zonnepanelen.

Er zit ook goed nieuws in de analyse. De netbeheerders verwachten tot 2035 duidelijk minder knelpunten dan in hun probleemanalyse van 2024, omdat huishoudens minder snel zonnepanelen nemen dan eerder werd aangenomen. Tot 2030 blijven zonnepanelen wel de grootste oorzaak van knelpunten in woonwijken. Daarna verschuift het naar de avondpiek door warmtepompen en laadpalen.

Waarom je omvormer uitschakelt

Op een zonnige middag leveren veel daken in een straat tegelijk stroom terug. Het net kan dat niet allemaal kwijt en de spanning loopt op. Netbeheerder Liander legt op de pagina Omvormer schakelt uit uit dat een omvormer zichzelf uitschakelt zodra de netspanning boven de 253 volt komt. Dat is wettelijk zo geregeld, ter bescherming van je eigen apparaten, die van de buren en het net zelf. Zakt de spanning weer, dan gaat de omvormer meestal vanzelf weer aan.

Het vervelende is dat je op zo’n moment niet alleen niet terugleveert, maar ook zelf geen zonnestroom gebruikt. Je huis haalt dan gewoon stroom van het net. In je huis merk je er verder niets van. Het licht blijft aan.

Liander zegt ook wat je kunt doen. Gebruik stroom op de momenten dat de zon schijnt, bijvoorbeeld door de wasmachine of vaatwasser dan te laten draaien. Blijft de omvormer vaak uitvallen, laat dan een erkend installateur de spanning meten en controleren of het vermogen goed over de fasen is verdeeld. Blijkt je eigen installatie niet de oorzaak, dan meld je het bij de netbeheerder. Zelf de instellingen van de omvormer aanpassen mag niet.

Omvormer uit of echt een storing

Voor wie voorbereid wil zijn, is dit het nuttigste om te weten. Een uitgeschakelde omvormer en een stroomstoring voelen allebei als een probleem met je stroom, maar het zijn twee heel verschillende dingen.

  • Het licht brandt en de omvormer geeft een melding of staat uit. Dan is er waarschijnlijk een spanningsprobleem in de buurt. Er is niets aan de hand met je stroomvoorziening. Kijk later op de dag of de omvormer weer werkt.
  • Het licht is uit en de omvormer ook. Dan is er een echte storing, in huis of op straat. Je zonnepanelen helpen je dan niet, omdat een gewone omvormer bij uitval van het net uit veiligheid ook stopt. Waarom dat zo is, lees je in waarom je zonnepanelen bij een storing stilvallen.

In het tweede geval check je eerst je groepenkast. Hoe dat gaat, staat in zo check je of het aan je groepenkast ligt. Hebben de buren ook geen stroom, dan is het een storing in het net en kun je die volgen of melden via het landelijke storingsnummer 0800-9009.

Wat dit betekent voor je voorbereiding

Wie in een wijk woont met veel zonnepanelen, een warmtepomp en een laadpaal, zit volgens de netbeheerders in het gebied met het grootste risico. Dat zijn ook de huishoudens die het meest van stroom afhankelijk zijn. Daar ligt een les in. Hoe meer je thuis elektrisch doet, hoe belangrijker een plan voor de uren zonder stroom wordt. Niet omdat het net morgen omvalt, maar omdat je bij uitval meer kwijt bent dan alleen het licht. Hoe een warmtepomp met netcongestie omgaat, lees je in wat het onderzoek naar netcongestie en warmtepompen zegt. En wat je in elk geval klaar hebt liggen, staat in 72 uur zonder stroom.