Stroomstoring in Bussum en Naarden: waarom je zonnepanelen dan stilvallen

Een korte storing op een doordeweekse ochtend, zou je zeggen. Maar wie in die straten zonnepanelen op het dak heeft, merkte iets wat veel mensen verbaast. De zon scheen gewoon door, de panelen lagen er, en toch deed geen enkel stopcontact het. Dat is geen defect. Het is precies hoe een gewone zonnepaneleninstallatie hoort te werken, en het is goed om te weten voordat je ooit op die panelen rekent als de stroom weg is.

Waarom de omvormer uitgaat als het net wegvalt

Zonnepanelen leveren gelijkstroom. De omvormer, meestal een kastje in de meterkast, op zolder of in de garage, zet die om naar de wisselstroom die je stopcontacten gebruiken. Een gewone omvormer doet dat alleen als hij een werkend stroomnet ziet. Hij stemt zich af op de spanning en frequentie van dat net en schuift zijn eigen stroom daar keurig tussen.

Valt het net weg, dan valt ook dat referentiepunt weg en schakelt de omvormer zichzelf af. Dat is een bewuste veiligheidskeuze. Een monteur van de netbeheerder die aan een kabel werkt, moet erop kunnen rekenen dat die kabel spanningsloos is. Zou elke installatie met zonnepanelen gewoon doorleveren, dan staat er ineens weer spanning op een stuk net dat dood hoort te zijn. Netbeheerder Liander legt op zijn site uit dat een omvormer zich om dezelfde reden ook afschakelt als de netspanning juist te hoog wordt, boven de 253 volt. De omvormer is dus gebouwd om voorzichtig te zijn, in beide richtingen.

Het gevolg is simpel. Met alleen zonnepanelen heb je tijdens een stroomstoring net zo weinig stroom als je buren zonder panelen. Overdag niet, en ’s avonds al helemaal niet.

Wat er wel werkt als je toch stroom wilt houden

Er zijn grofweg drie manieren om tijdens een storing iets van stroom te hebben. Ze verschillen sterk in wat ze kosten aan moeite en wat ze opleveren.

Een thuisbatterij met noodstroomfunctie

Een thuisbatterij lijkt de logische oplossing, maar ook die doet het niet vanzelf. Netbeheerder Enexis is daar duidelijk over. Om een thuisbatterij tijdens een storing te gebruiken, moet hij een speciale noodstroomfunctie hebben, vaak met een aparte back-upbox, en is er meestal een aanpassing in de meterkast nodig. Zo’n systeem koppelt je huis los van het net en voedt dan alleen je eigen groepen, of een deel daarvan. Pas in die situatie kunnen de panelen overdag ook weer bijladen.

Heb je al een thuisbatterij, vraag dan na of hij die functie heeft en of hij ook echt zo is aangesloten. Veel systemen zijn alleen bedoeld om zonnestroom van overdag naar de avond te schuiven, en die gaan bij een storing net zo goed uit.

Een powerstation dat je zelf oplaadt

Voor de meeste huishoudens is een draagbaar powerstation de nuchterste stap. Het is een grote accu met stopcontacten en usb-poorten, die je los van je huisinstallatie gebruikt. Je sluit er tijdens een storing direct een paar apparaten op aan, zoals de modem, een lamp, je telefoons of een koelkast voor een paar uur. Sommige modellen laad je bij met een los zonnepaneel, en dan heb je toch iets aan de zon. Welke apparaten je aan wilt houden bepaalt hoe groot hij moet zijn, en daarover schreven we eerder een stuk over een powerstation bij stroomuitval.

Powerbanks en batterijen voor de kleine dingen

Voor een storing van een paar uur, zoals in Bussum, heb je vaak niet meer nodig dan opgeladen powerbanks, een goede zaklamp en een radio op batterijen. Dat is goedkoop, je kunt het vandaag regelen en het werkt altijd, ook als de storing ’s nachts valt.

Wat je beter niet doet

Steek nooit zelf een powerstation of aggregaat via een stekker in een gewoon stopcontact om je huis te voeden. Zo’n zelfgemaakte verbinding kan stroom terugsturen het net op en is gevaarlijk voor jezelf en voor de monteurs die de storing verhelpen. Wil je echt je hele huis of een paar groepen kunnen voeden, laat dat dan door een erkend installateur aanleggen met een omschakelaar die het net en je eigen bron gescheiden houdt.

Het is ook geen goed idee om tijdens een storing aan de omvormer zelf te gaan zitten. Die start na de storing meestal vanzelf weer op zodra het net terug is. Blijft hij in storing staan, kijk dan in de handleiding of bel je installateur.

Na de storing even nalopen

Als de stroom terugkomt, is het slim om binnen een dag even in de app of op het display van je omvormer te kijken of hij weer produceert. Een omvormer die na een storing blijft hangen, merk je anders pas weken later aan je opbrengst. Kijk ook even naar de klok van je thuisbatterij als je die hebt, en naar apparaten die na een storing niet vanzelf herstarten. Daarvoor hebben we een korte checklist voor als de stroom terugkomt.

Wil je bij een volgende storing snel weten hoe lang het gaat duren, dan geeft de storingskaart van je netbeheerder de beste inschatting. In Bussum en Naarden is dat Liander. De storing van 5 oktober was na zo’n twee uur verholpen, en dat is in Nederland heel gewoon. Daarom is het verstandig je voorbereiding af te stemmen op uren en niet op dagen, met een paar dingen die altijd klaarliggen.

Wat je klaar legt als je zonnepanelen hebt

• Twee volle powerbanks voor telefoons, opgeladen en eens per paar maanden gecontroleerd
• Een zaklamp of hoofdlamp met reservebatterijen
• Een radio op batterijen of met slinger, zodat je nieuws volgt als internet wegvalt
• De handleiding of inlog van je omvormer en thuisbatterij op een plek die je zonder stroom vindt
• Het telefoonnummer van je installateur op papier
• Als je wilt investeren, een powerstation op de plek waar je modem staat

Powerbanks, zaklampen en radio’s vind je bij de bekende elektronicaketens en bouwmarkten, powerstations ook bij de grotere outdoorwinkels. Begin met wat je al hebt, en vul het aan met wat in jouw huis het eerst gemist wordt. Wat daar verder in hoort, staat in onze noodpakketchecklist.