Valpreventieweek: zo voorkom je een val in het donker bij stroomuitval
In het kort
Vandaag begint de Valpreventieweek, en de cijfers die erbij horen zijn niet mals. Volgens VeiligheidNL moesten vorig jaar 124.000 mensen van 65 jaar en ouder naar de spoedeisende hulp na een val. Een van de adviezen die steeds terugkomt, is genoeg licht in huis. Daar zit voor deze site de invalshoek. Want als de stroom uitvalt, is je huis in één klap donker, en loop je in een omgeving die je denkt te kennen ineens op de tast. Met een paar lampen op de juiste plekken voorkom je dat een stroomstoring eindigt op de eerste hulp.
Inhoudsopgave
Wat de nieuwe cijfers laten zien
De NOS zette de cijfers van VeiligheidNL op een rij. In 2024 kwamen 119.000 ouderen na een val op de spoedeisende hulp terecht, in 2025 waren dat er 124.000. Het aantal ernstige letsels door een val steeg in tien jaar met 16 procent. Ongeveer een derde van de 65-plussers valt elk jaar, dat zijn rond een miljoen mensen. De stijging zit vooral bij de groep van 65 tot 75 jaar, de mensen die zichzelf zelden als kwetsbaar zien. De Telegraaf vatte dat samen met de vaststelling dat jonge 65-plussers vaak denken dat het hen niet zal overkomen.
VeiligheidNL noemt goed schoeisel, genoeg licht in huis en een regelmatige controle bij de opticien als eenvoudige maatregelen. Op de site van de Valpreventieweek, die loopt tot en met 4 oktober, staat ook een test om je eigen valrisico in te schatten.
Waarom een stroomstoring het risico vergroot
Bij een storing overdag merk je weinig. ’s Avonds en ’s nachts is dat anders. Het licht valt zonder waarschuwing uit, vaak op een moment dat je net onderweg bent naar de keuken of de trap. Je ogen hebben een paar minuten nodig om aan het donker te wennen, en juist in die minuten wil je weten wat er aan de hand is. Je zoekt je telefoon, loopt naar de meterkast of gaat kijken of de buren ook in het donker zitten.
Daar komen een paar dingen bij die een gewone avond niet heeft. Kaarsen staan op plekken waar je normaal niet kijkt. De traplift, als je die hebt, doet het niet. Een snoer van een apparaat dat je aan het opladen was ligt nog op de vloer. En wie ’s nachts wakker wordt en de lamp niet aan krijgt, staat half slaperig op in een kamer zonder enig oriëntatiepunt. De kans op een misstap is dan groter dan op een gewone avond, terwijl het huis niet anders is.
Welke verlichting je klaarlegt
Het mooie is dat je hier geen dure spullen voor nodig hebt. Het gaat erom dat er licht is op de plek waar je bent op het moment dat het donker wordt, zonder dat je het eerst moet zoeken.
| Soort lamp | Waar hij hoort | Waarom |
|---|---|---|
| Oplaadbare noodlamp die vanzelf aangaat bij stroomuitval | In het stopcontact in de gang en op de overloop | Brandt direct als de stroom wegvalt, je hoeft niets te zoeken |
| Nachtlampje met bewegingssensor op batterijen | Langs de route van bed naar toilet en bij de trap | Werkt los van het stroomnet en gaat aan zodra je opstaat |
| Zaklamp of hoofdlamp | Naast het bed en op een vaste plek in de woonkamer | Handen vrij met een hoofdlamp, handig bij de trap en de meterkast |
| Staande lantaarn op batterijen | In de woonkamer of keuken | Verlicht een hele ruimte, veiliger dan een kaars |
De noodlamp in het stopcontact is voor ons de slimste aanschaf. Zolang er stroom is laadt hij zichzelf op, en valt de stroom weg dan gaat hij aan. Veel modellen kun je er ook uitnemen en als zaklamp gebruiken. Je vindt ze bij bouwmarkten, elektronicawinkels en online onder namen als noodverlichting voor in het stopcontact of stroomuitvallamp. Nachtlampjes met een sensor liggen bij de meeste bouwmarkten en woonwinkels.
Kaarsen horen in veel noodpakketten, ook in het advies van de overheid. Houd ze wel voor een situatie waarin je zit en blijft zitten. Wie slecht ter been is of ’s nachts moet opstaan, heeft meer aan een lamp op batterijen. Een kaars in je hand op de trap is precies de combinatie die je wilt vermijden.
Zo leg je het klaar
- Loop ’s avonds met het licht uit de route van je bed naar het toilet en van de bank naar de trap. Waar je aarzelt, hoort een lamp.
- Steek een oplaadbare noodlamp in een stopcontact in de gang en een op de overloop.
- Leg naast het bed een zaklamp op een vaste plek, niet in een la tussen andere spullen.
- Haal snoeren, losse kleedjes en tassen weg van looproutes. Dat helpt elke avond, niet alleen bij een storing.
- Zet reservebatterijen bij je noodpakket en controleer ze als je het pakket naloopt.
- Test de lampen twee keer per jaar door een groep in de meterkast even uit te zetten. Dan weet je ook meteen waar die meterkast in het donker zit.
Als de stroom uitvalt
Blijf eerst even staan of zitten waar je bent. Geef je ogen een moment en pak het licht dat je hebt klaargelegd. Loop pas daarna, rustig en met een hand aan de leuning als je bij de trap bent. Wat je daarna doet, van de koelkast tot de meterkast, lees je in stroomuitval, wat doe je eerst.
Heb je ouders of buren op leeftijd, neem dan deze week de moeite om samen een rondje door hun huis te lopen. Een paar nachtlampjes kosten weinig en het gesprek erover is vaak waardevoller dan de lampjes zelf. Het is precies wat de Valpreventieweek wil bereiken, en een stroomstoring is een goede aanleiding om het concreet te maken.