Grote storing bij 21.000 adressen en iemand vast in de lift: wat je dan doet

In gebouw De Regent aan de Regentenstraat in Rijen bleef intussen een lift stilstaan met iemand erin. Brandweerlieden haalden de persoon eruit, en voor zover bekend raakte niemand gewond. Een klein incident in een grote storing, maar wel het moment waarop je het minst kunt doen. Juist daarom is het goed om vooraf te weten wat er gebeurt als jij degene bent die in die lift staat.

Wat er in de lift gebeurt als de stroom wegvalt

Een lift zonder stroom stopt waar hij is. Soms netjes op een verdieping, soms ertussenin. De deuren blijven dan dicht, en dat is precies de bedoeling, want de deur is de beveiliging tussen jou en de schacht.

Het eerste wat door je hoofd gaat is vaak lucht of vallen. Het Liftinstituut, de keuringsinstantie voor liften, is daar duidelijk over. Een stilstaande lift heeft onderin kieren en openingen waardoor ventilatie doorgaat, ook bij stroomuitval, en de luchttoevoer is berekend op het maximale aantal personen in de cabine. Een lift hangt bovendien aan meerdere kabels, en als er toch iets breekt grijpt een noodrem in. Dat vertelde John van Vliet van het instituut in 2021 aan NH Nieuws, toen het instituut becijferde dat er jaarlijks zo’n 49.000 mensen in een lift vast komen te zitten.

Het echte gevaar zit volgens het Liftinstituut ergens anders. Ongeveer een derde van de mensen die vastzit weet niet wat te doen en probeert zichzelf te bevrijden. Deuren openwrikken, een luik in het plafond openduwen of uitstappen als de lift half op een verdieping staat lijkt slim, maar daarbij kun je in de schacht vallen. Bij oudere liften kan de cabine zelfs weer gaan rijden terwijl je bezig bent.

Wat je doet als je vastzit

Het advies is kort en het is overal hetzelfde.

1. Druk op de alarmknop. Die verbindt je door met de storingsdienst van het onderhoudsbedrijf, die dag en nacht bereikbaar is. Volgens het Liftinstituut blijft die lijn werken als de stroom uitvalt.
2. Zeg waar je bent, met hoeveel mensen, en of er iemand bij is die medicijnen nodig heeft of slecht kan staan.
3. Bel niet zelf 112. Is de brandweer nodig, dan schakelt de storingsdienst die in.
4. Blijf in de lift, ook als je een kier ziet of de vloer bijna gelijk staat met de verdieping.
5. Ga zitten als dat kan en spaar je telefoonaccu. Je weet niet hoe lang het duurt.

Dat laatste is voor veel mensen het lastigste deel. Een monteur kan er snel zijn, maar bij een gewone liftstoring moet die volgens de Veiligheidsregio Utrecht soms uit een andere provincie komen, met anderhalf tot twee uur wachttijd als gevolg. Bij een stroomstoring als die van woensdag staan bovendien in een hele regio tegelijk liften stil.

Wanneer de brandweer komt

Dat de brandweer in Rijen kwam, is geen toeval. Het bevrijden van mensen uit een lift is in eerste instantie de taak van het onderhoudsbedrijf. De brandweer komt pas als er niet snel een lifttechnicus beschikbaar is. Uit een analyse van de NOS van alle P2000-meldingen bleek dat dat in 2024 ruim 6000 keer gebeurde. Brancheclub VLR telde voor 2023 ruim 12.000 liftincidenten op ruim 107.000 liften in Nederland.

De brandweer heeft vaak een sleutel die op de meeste liftdeuren past. Lukt het daarmee niet, dan laten ze de lift vanuit de machinekamer met de hand naar een verdieping zakken. Dat gaat rustig en gecontroleerd, en daarom wacht je gewoon tot zij de deur openen.

Hoe je je hierop voorbereidt

Je kunt niet voorkomen dat een lift stilvalt, wel dat het een rotmiddag wordt. Wat helpt, hangt af van wie je bent.

Woon je in een flat met lift, kijk dan een keer bewust naar de alarmknop en het bordje in de cabine. Daar staat meestal welk bedrijf het onderhoud doet. Zet dat nummer, samen met dat van de VvE of woningcorporatie, op papier bij je noodpakket. In ons stuk over wat er in een flat stilvalt bij een stroomstoring staat wat er verder met deurbel, intercom en waterdruk gebeurt.

Gebruik je de lift dagelijks voor boodschappen of omdat traplopen niet gaat, dan loont een klein tasje met een flesje water, een reep, een opgeladen powerbank en de medicijnen die je in de komende uren nodig hebt. Dat is hetzelfde rijtje dat we aanraden voor een klein noodpakket voor onderweg, en het weegt bijna niets.

Ken je in je gebouw iemand die slecht ter been is of alleen woont, spreek dan af dat je even aanbelt als de stroom uitvalt. In Waspik, dat woensdag ook geraakt werd, schreven we half oktober al over buren helpen die alleen wonen. Wie niet vastzit maar op de achtste verdieping woont, zit zonder lift namelijk ook vast, alleen dan thuis.

En dan iets wat we zelf aanhouden. Is er een storing in de buurt en staat de stroom net weer aan, neem dan voor het eerste uur liever de trap. Bij herstel kan het net nog een keer haperen, en dan sta je liever op de trap dan tussen twee verdiepingen. Het kost je een paar minuten extra, en die heb je op zo’n ochtend toch.