Riool stopt bij stroomuitval: wanneer je beter niet doortrekt of doucht
In het kort
In de nacht van vrijdag 23 op zaterdag 24 oktober kwam ongezuiverd rioolwater in het Apeldoorns Kanaal terecht. Op de rioolwaterzuivering in Apeldoorn viel de stroom uit, meldt Waterschap Vallei en Veluwe. Daardoor stopten de vijzels, de grote draaiende schroeven die het rioolwater de zuivering in brengen. Na ongeveer drie kwartier draaiden de eerste weer, maar omdat er veel water binnenkwam, kon de zuivering nog enkele uren niet alles verwerken. Het vervuilde water, vermengd met regenwater, is inmiddels via het kanaal in de IJssel beland.
Inhoudsopgave
Voor de meeste Apeldoorners was dit een nacht waarin thuis gewoon alles werkte. Het laat wel goed zien hoe het riool in elkaar zit, en waarom je bij stroomuitval soms beter even niet doortrekt of doucht. Dat gaat namelijk niet alleen om de stroom in jouw huis, maar om de stroom op plekken die je nooit ziet.
Waarom het riool stroom nodig heeft
Een groot deel van het afvalwater stroomt niet vanzelf naar de zuivering. Onderweg zitten rioolgemalen die het water verder pompen, en bij de zuivering zelf brengen pompen of vijzels het naar binnen. Waterschap Zuiderzeeland legde dat in maart 2026 uit in een folder voor alle inwoners van Flevoland, waarover Radar schreef. Rioolgemalen zijn bij stroomuitval afhankelijk van een noodaggregaat en kunnen dan minder water wegpompen.
Het gevolg zit aan twee kanten. Het afvalwater stroomt trager weg, waardoor je toilet minder goed doorspoelt of het riool zo vol raakt dat water terugkomt via de wc, een afvoerputje of de gootsteen op het laagste punt van je huis. En de zuivering werkt minder goed, zodat een deel van het afvalwater ongezuiverd in sloten en vaarten terechtkomt. Precies dat tweede gebeurde in Apeldoorn. De kans dat je er in huis overlast van hebt, noemt het waterschap klein. Hoe snel het misgaat, hangt af van hoeveel regen er valt en hoe lang de stroom wegblijft.
Drie situaties, drie keer een ander antwoord
De vraag of je moet stoppen met doortrekken heeft geen vast antwoord. Het hangt af van waar de storing zit.
De stroom valt kort uit in jouw straat. Zolang er water in de stortbak loopt, spoelt je toilet gewoon door. Het waterschap noemt de kans op overlast in huis zelfs bij langdurige uitval klein. Bij een korte storing in je wijk hoef je je gewoontes dus niet aan te passen, tenzij het waterschap daar zelf om vraagt.
De storing zit bij de zuivering of een gemaal. Dit is de situatie van Apeldoorn, en je merkt er thuis niets van, want bij jou brandt het licht gewoon. Het waterschap vraagt dan zelf om minder water te lozen. Toen de rioolwaterzuivering in Haps in november 2025 zonder stroom zat, kregen zo’n 90.000 inwoners van het Land van Cuijk, Odiliapeel en Zeeland van Waterschap Aa en Maas het dringende advies om zo min mogelijk afvalwater te produceren, meldde Omroep Brabant. Inwoners lieten de vaatwasser en de wasmachine uit en douchten korter. Het drinkwater was daarbij gewoon in orde.
De stroom valt in een hele regio langdurig uit. Dan geldt het advies van Waterschap Zuiderzeeland. Spoel zo min mogelijk door de gootsteen, de afvoer en het toilet, en douche minder vaak. Sluit de wc en de afvoerputjes op de begane grond af, zodat er geen rioolwater naar binnen kan komen. Bij een putje gaat dat met een stevige doek met iets zwaars erop.
Wat je doet als het waterschap vraagt om minder te lozen
Het meeste water dat je loost, komt niet uit de wc maar uit de douche, de wasmachine en de vaatwasser. Daar valt dus de grootste winst te halen, en het kost je weinig. Een wasbeurt of een vaatwasser kan een dag wachten. Korter douchen of je met een washandje wassen ontlast het riool meer dan een keer minder doortrekken. Hoe je drie dagen schoon blijft met weinig water, werkten we uit in wassen zonder stroom of stromend water.
Moet je echt stoppen met doortrekken, dan heb je een plan B nodig. Het waterschap noemt een chemisch toilet of een emmer met een vuilniszak erin. Hoe je dat stap voor stap regelt, en hoe je de pot afsluit met een handdoek en iets zwaars op de deksel, lees je in ons stuk over een eenvoudig noodtoilet zonder stroom of water. Een rol stevige vuilniszakken en een emmer met deksel nemen in de schuur weinig ruimte in.
Let ook op het water buiten. Na een storing bij een zuivering kunnen sloten, vaarten en kanalen vervuild zijn, zoals nu het Apeldoorns Kanaal. Waterschap Zuiderzeeland raadt aan om contact met dat water te vermijden en huisdieren er niet uit te laten drinken of in te laten zwemmen. In Apeldoorn volgt Vallei en Veluwe de waterkwaliteit nog, en voorlopig zijn er geen aanwijzingen voor vissterfte.
Waar je het advies hoort, is het laatste stuk van de puzzel. Waterschappen zetten zo’n oproep op hun eigen site en de regionale omroep neemt hem over. Weet dus welk waterschap bij jouw adres hoort. Bij een storing die ook jouw stroom raakt, is de regionale omroep op de radio de plek waar je dat soort adviezen hoort. Welke zender en frequentie dat in jouw provincie is, staat in ons overzicht van de calamiteitenzenders.