Vol stroomnet in je gemeente: zo help je thuis pieken en uitval voorkomen

Wat in zo’n oproep vaak ontbreekt, is welke apparaten er echt toe doen en welke niet. Dat verschil maakt het een stuk makkelijker om je avond anders in te delen zonder dat je in het donker hoeft te koken.

Waarom juist tussen vier en negen uur

In dat tijdblok komt alles samen. Mensen komen thuis, koken, zetten apparaten aan en hangen de elektrische auto aan de lader. Zo beschrijft de Rijksoverheid het in het bericht over de campagne Zet ook de knop om uit december 2025. Buiten die uren is er volgens de overheid meestal genoeg ruimte op het net. Het gaat dus niet om minder stroom gebruiken op de hele dag, maar om hetzelfde verbruik op een ander moment.

Utrecht is niet zomaar een voorbeeld. Sinds 1 juli 2026 is er in de regio Utrecht, Flevoland en Gelderland geen ruimte meer voor nieuwe of zwaardere aansluitingen, staat op de vraag-en-antwoordpagina van de Rijksoverheid. Eerder schreven we al over de aansluitstop in heel Utrecht en wat die betekent voor storingen thuis.

Wat je verschuift en wat gewoon aan kan

De zware verbruikers zijn de apparaten die lang en veel stroom trekken. De wasmachine, de vaatwasser, de laadpaal en de warmtepomp horen daarbij. Volgens de Rijksoverheid kunnen veel van die apparaten eenvoudig minder hard of eerder of later op de dag draaien. Een wasmachine of vaatwasser met uitgestelde start kun je ’s avonds vullen en na negen uur laten beginnen. Laad je je auto thuis, dan kun je het laden op dezelfde manier na negen uur laten starten.

Het goede nieuws staat in hetzelfde overheidsbericht. Verlichting, laptops, televisies en koken zijn tijdens de piekuren geen probleem. Die vragen niet zoveel stroom, aldus de Rijksoverheid, en kun je dus gewoon aanzetten. Je hoeft je avondeten niet te verplaatsen. Het gaat om de dingen die je ook een paar uur later kunt laten draaien.

Heb je zonnepanelen, dan ligt het beste moment voor die zware apparaten overdag, als je panelen zelf stroom leveren. Ook dat noemt de overheid als manier om het net te ontlasten. In gebieden met een vol net kunnen huishoudens volgens de Rijksoverheid mogelijk een vergoeding krijgen voor verbruik buiten de piekuren. Dat aanbod komt dan van je energieleverancier of van de aanbieder van je warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij. Wat een thuisbatterij je bij netcongestie oplevert, zochten we eerder uit.

Hoe dat uitval helpt voorkomen

Een overbelast net kan storingen veroorzaken, schrijft de Rijksoverheid. Op het drukste moment van de dag zit het net het dichtst bij zijn grens, en elke wasmachine die een paar uur later draait, haalt een stukje van die piek weg. Dat lijkt per huishouden weinig, maar de oproep is juist bedoeld voor iedereen in de wijk tegelijk.

Daarnaast zijn er de maatregelen van de netbeheerder en de gemeente zelf. De Bilt bereidt het plaatsen van gasgeneratoren voor. Op de pagina over de aansluitstop noemt de gemeente tijdelijke gasgeneratoren in Groenekan die vooral in de winter pieken moeten opvangen. Welke andere maatregelen er in het land klaarliggen, lees je in ons stuk over maatregelen tegen netcongestie.

Wat als het toch misgaat

De kans dat huishoudens worden afgeschakeld is volgens de Rijksoverheid voorlopig niet groot. Netbeheerders doen dat alleen als het echt niet anders kan, om een grotere uitval te voorkomen. Eerst zijn niet-kritische grootverbruikers aan de beurt, zoals kantoren, sporthallen, zwembaden, koelhuizen en datacenters. In de regio Utrecht is dat lastiger dan elders, omdat er weinig grote industrie is die als eerste uit kan. Wordt afschakelen van woningen een reële optie, dan hoor je dat vooraf.

De Bilt koppelt de oproep daarom aan voorbereiding. De gemeente verwijst naar het noodpakket van Denk Vooruit. Begin je daar nog niet mee, dan helpt ons stuk over een plan voor 72 uur zonder stroom om te bepalen wat in jouw huis als eerste aan moet blijven. Met een timer op je wasmachine en een noodpakket in de kast doe je allebei. Je helpt pieken voorkomen en je zit niet stil als het net toch even niet meer kan.