Stroomstoring tijdens het koken: zo maak je half gegaard eten veilig af
In het kort
De pan staat op het vuur, de kip is half gaar, en dan valt de stroom uit. Op de inductieplaat gebeurt dan niets meer, de oven koelt af en de afzuigkap valt stil. Het overkwam bewoners aan de Heerlenseweg in Landgraaf, waar op 22 oktober een storing was die volgens het AD dezelfde dag weer werd opgelost. Een storing rond etenstijd stelt je voor een vraag die je liever niet op de gok beantwoordt. Kun je dit eten nog veilig afmaken, en zo ja, waarmee?
Inhoudsopgave
Half gegaard is het lastigste moment
Rauw vlees kan terug in de koelkast, en eten dat al helemaal gaar is, wordt gewoon een kliekje. Het probleem zit in het stuk ertussen. Vlees, kip of vis die half gegaard is, is warm genoeg voor bacteriën om te groeien, maar is nog niet heet genoeg geweest om ze te doden. Hoe langer het zo blijft staan, hoe groter de kans op een voedselinfectie.
Voor Nederlandse huishoudens bestaat geen apart advies voor half gegaard eten bij een storing. In de Verenigde Staten wel, voor restaurants. Het noodhandboek voor horecazaken van Lake County in Illinois zegt het zonder omwegen. Serveer geen half gegaard eten. Is de stroom binnen een uur terug, gaar het eten dan alsnog door tot een kerntemperatuur van 165 graden Fahrenheit, omgerekend 74 graden Celsius. Duurt de storing langer dan een uur, gooi het half gegaarde eten dan weg.
Wij vinden dat een goede vuistregel voor thuis, omdat hij simpel is en je niet hoeft te twijfelen. Het sluit ook aan bij de tijdsgrens die het Voedingscentrum hanteert voor kliekjes. Bereid eten moet binnen twee uur zijn afgekoeld en in de koelkast staan. Een pan die een uur halfgaar staat te wachten, zit daar al een flink eind naartoe.
Wat je doet, per soort eten
| Wat er op het vuur stond | Stroom binnen een uur terug | Stroom langer dan een uur weg |
|---|---|---|
| Vlees, kip of vis, half gegaard | Direct doorgaren tot het overal heet is, kip en gehakt helemaal gaar | Weggooien, of meteen op een andere warmtebron afmaken |
| Saus, soep of stoofpot, al een tijd aan de kook | Opnieuw aan de kook brengen en eten | Afkoelen en binnen twee uur na het koken in de koelkast, later stomend heet opwarmen |
| Pasta, rijst of aardappelen in kokend water | Verder koken | Water afgieten en snel laten afkoelen, rijst niet lang op kamertemperatuur laten staan |
| Groenten | Verder koken | Kunnen gewoon rauw of halfgaar worden gegeten als het soort groente dat toelaat |
| Iets in de oven | Deur dicht laten, dan houdt de oven nog een tijd warmte vast, daarna doorgaren | Behandelen als half gegaard vlees, of als het al gaar was, snel afkoelen |
Heb je een restje dat je later opwarmt, verhit het dan door en door tot het stomend heet is en schep het tussendoor om. Volgens het Voedingscentrum warm je iets maar één keer op. Blijft er daarna nog wat over, dan gaat het weg.
Met welke kooktoestellen je binnen veilig verder kunt
Wil je het eten afmaken zonder stroom, dan kan dat alleen met een warmtebron die geen stroom nodig heeft. Daarbij geldt één harde regel. Alles wat brandt, maakt koolmonoxide, en binnen moet er dus altijd een raam open of een rooster op ventilatie staan.
- Een gaskookplaat met elektrische ontsteking werkt vaak nog als je de pit zelf aansteekt. Kijk in de handleiding of dat bij jouw kookplaat mag, en houd de afzuigkap in gedachten, die werkt niet. Zet een raam open.
- Een kampeerbrander op een gasbusje of een kooktoestel op campinggas is bedoeld voor buiten. Gebruik je hem binnen, doe dat dan alleen bij een open raam, op een stabiele ondergrond en nooit onbeheerd. Hoe je de verschillende branders vergelijkt, staat in ons stuk over koken zonder stroom.
- Een barbecue of houtskool hoort nooit binnen, ook niet in een garage of overdekte schuur. Houtskool maakt veel koolmonoxide.
- Een hooikist of een pan in een paar dekens gewikkeld, kan een stoofpot of rijst die al aan de kook was, nog een tijd laten nagaren. Voor half gegaard vlees is dat te onzeker.
De brandweer wijst erop dat de eerste klachten van koolmonoxidevergiftiging, zoals hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid, lijken op griep. Kook je binnen met gas of een brander, hang dan een koolmonoxidemelder in de keuken. Waarom die bij elke vorm van koken zonder stroom hoort, lees je in ons stuk over de koolmonoxidemelder bij stroomuitval.
Wat je in huis hebt voor een storing rond etenstijd
Het mooiste is natuurlijk dat je niet hoeft te kiezen. Een storing van een paar uur rond etenstijd overbrug je makkelijk als er iets in huis is wat je zonder koken kunt eten. Denk aan brood, beleg dat buiten de koelkast kan, crackers, noten en fruit. Ons overzicht van eten dat lang goed blijft en zonder koken kan helpt bij het kiezen.
- Een vleesthermometer, om te controleren of iets echt door en door gaar is
- Een kampeerbrander met een paar reservebusjes, te koop bij een buitensportwinkel of bouwmarkt
- Lucifers of een lange aansteker, voor een gaskookplaat zonder werkende ontsteking
- Een koolmonoxidemelder in de keuken
- Een hoofdlamp, zodat je in het donker met twee handen bij het fornuis kunt staan