Stroom terug in Epe: zo bescherm je apparaten tegen de piek bij herstel
In het kort
In Epe zat een groep huishoudens in de nacht van zondag op maandag 12 oktober zonder stroom. Wie sliep, heeft er waarschijnlijk weinig van gemerkt. Toch is zo’n nachtelijke storing een goede aanleiding om stil te staan bij een moment waar weinig mensen aan denken, niet het uitvallen van de stroom maar het terugkomen ervan. Op dat moment kan er een korte piek over het net gaan, en niet elk apparaat in huis vindt dat even prettig.
Inhoudsopgave
Wat er in Epe gebeurde
Volgens het AD, dat zich baseert op de storingsgegevens van netbeheerder Liander, begon de storing rond kwart voor drie ’s nachts. Liander ging uit van hooguit 25 getroffen huishoudens, onder meer aan de Burg Diepenhorstlaan, de Dellenweg en de Holleweg. Om 4.23 uur stond de storing als opgelost te boek. Een oorzaak staat niet in het bericht.
Anderhalf uur in het donker, midden in de nacht, is geen ramp. Maar het laat goed zien hoe zo’n storing meestal verloopt. Je merkt het pas als het al voorbij is, en dan staan alle apparaten nog aan zoals je ze achterliet.
Waarom het terugkomen van de stroom een risico is
Als een netbeheerder een storing verhelpt, wordt een deel van het net in één keer weer ingeschakeld. Daarbij kan de spanning heel even hoger zijn dan normaal. Energieleverancier Essent adviseert daarom in zijn uitleg over storingen om gevoelige elektrische apparaten tijdens een storing uit het stopcontact te halen en ze pas weer aan te zetten als de stroom terug is. Zo voorkom je schade door een piek bij het herstel.
Daar komt nog iets bij. Als in een hele straat tegelijk alle koelkasten, vriezers, verwarmingspompen en wasmachines die nog aan stonden opnieuw starten, vraagt dat in één keer veel. In je eigen huis kan dat ook een groep in de meterkast laten uitslaan.
Eerlijk is eerlijk, de meeste apparaten overleven zo’n moment prima. Wij zien het daarom niet als iets om wakker van te liggen, maar wel als een gewoonte die bijna niets kost. Een stekker eruit trekken duurt twee seconden, een nieuwe televisie of laptop kopen niet.
Welke apparaten je tijdens een storing uitzet
Merk je dat de stroom wegvalt en ben je thuis en wakker, loop dan even langs deze apparaten.
- Televisie, spelcomputer en geluidsinstallatie. Duur, vol gevoelige elektronica en vaak in stand-by. Trek de stekker of zet de stekkerdoos uit.
- Computer en laptop met lader. Een laptop op batterij merkt weinig, maar haal de lader uit het stopcontact. Een vaste computer gaat bij uitval meteen uit, dus zet hem ook echt uit.
- Opladers. Telefoonladers en andere adapters kunnen eruit. Ze trekken niets zolang er geen stroom is, en je voorkomt dat ze de piek opvangen.
- Apparaten met een warmte-element. Een strijkijzer, een föhn of een kachel die aan stond toen de stroom wegviel, gaat bij herstel gewoon weer aan. Ook als je er niet bij bent. Zet ze dus uit.
- Kookplaat en oven. Hetzelfde verhaal. Controleer dat de knoppen op uit staan.
Koelkast en vriezer laat je gewoon in het stopcontact zitten. Die kunnen normale schommelingen aan en je wilt dat ze zo snel mogelijk weer koelen. Hetzelfde geldt voor de cv-ketel. Wat je verder met de koelkast doet tijdens een langere storing, lees je in ons stuk over koelkast en vriezer bij stroomuitval.
Laat één lamp aan staan, of zet er een aan. Dan zie je meteen wanneer de stroom terug is.
Heeft een overspanningsbeveiliging zin?
Een stekkerdoos met overspanningsbeveiliging kun je bij elke bouwmarkt of elektronicazaak kopen, bij Gamma, Praxis of MediaMarkt bijvoorbeeld. Zo’n stekkerdoos vangt een korte spanningspiek op voordat die bij het apparaat komt. Voor de televisiehoek en de werkplek met computer, router en monitor is dat een verstandige aanschaf, juist omdat je bij een storing midden in de nacht niet wakker bent om stekkers te trekken.
Weet wel wat je koopt. Een gewone stekkerdoos met een schakelaar beschermt niet tegen pieken, ook al ziet hij er hetzelfde uit. Kijk op de verpakking of er echt overspanningsbeveiliging op staat. En een stekkerdoos die een flinke klap heeft opgevangen, bijvoorbeeld na blikseminslag in de buurt, kan zijn beschermende werking kwijt zijn. Veel exemplaren hebben een lampje dat laat zien of de beveiliging nog werkt.
Er is ook beveiliging voor het hele huis, in de meterkast. In woningen met een recente meterkast zit die vaak al. Sinds de installatienorm NEN 1010 uit 2020 hoort een overspanningsbeveiliging er bij nieuwbouw en bij een flinke verbouwing van de groepenkast standaard in, en ook bij installaties met zonnepanelen. Twijfel je of jouw meterkast er een heeft, vraag het dan na bij een installateur als die toch langskomt. Zelf aan de meterkast sleutelen doe je niet.
Voor een modem en router kan een kleine noodstroomvoeding (UPS) nog een stap verder gaan. Die vangt niet alleen een piek op maar houdt het internet ook een tijd in de lucht. Hoe dat werkt, beschreven we bij de storing in Apeldoorn.
Als de stroom terug is
Wacht na het terugkomen van de stroom een paar minuten voordat je alles weer aanzet. Het net kan na een storing nog even haperen. Zet daarna de apparaten een voor een terug, niet alles tegelijk. Werkt iets niet, kijk dan in de meterkast of er een groep is uitgeslagen. De rest van het rondje na een storing, van de cv-ketel tot de klokken op de oven, staat in onze checklist voor als de stroom terugkomt.
Ontdek je na een storing dat een apparaat kapot is, maak dan foto’s en bewaar de bon. Over schade en vergoeding na een storing lees je meer in ons stuk over vergoeding van de netbeheerder. De vaste vergoeding geldt pas bij langere storingen, dus voor een nacht als die in Epe is het vooral een kwestie van voorkomen.