Aggregaat of powerstation bij stroomuitval: wat je thuis veilig kunt gebruiken

Dat een aggregaat geen rare gedachte is, blijkt uit de netbeheerder zelf. Bij een storing in Tiel in januari noemde Liander het huren van een noodaggregaat als een van de tips, meldde Omroep Gelderland. Alleen staat er bij zo’n tip zelden bij hoe je het veilig doet.

De drie opties naast elkaar

	Powerstation	Aggregaat	Thuisbatterij of elektrische auto
Hoe het werkt	Grote accu met stopcontacten en usb, vooraf opgeladen	Motor op benzine of diesel die stroom opwekt	Accu die al in huis of in de auto zit
Binnen gebruiken	Ja	Nooit, ook niet in garage of schuur	Alleen als de installatie of auto daarvoor gemaakt is
Hoe lang	Uren tot een dag, afhankelijk van capaciteit en verbruik	Zolang je brandstof hebt	Afhankelijk van model en lading
Geluid en uitstoot	Stil, geen uitstoot	Lawaai en koolmonoxide	Stil, geen uitstoot
Aansluiten op je huis	Nee, je steekt apparaten er direct in	Alleen via een omschakelaar die een installateur plaatst	Alleen als de installatie dat ondersteunt
Geschikt voor	Telefoons, licht, router, een cpap, korte tijd een koelkast	Langere uitval, vriezer, pomp	Wie hem al heeft

Voor de meeste huishoudens is een powerstation de praktische keuze voor een storing van een paar uur tot een dag. Hoe je uitrekent welk formaat je nodig hebt, staat in ons stuk over een powerstation bij stroomuitval. Of je thuisbatterij of auto echt stroom levert als het net plat ligt, is minder vanzelfsprekend dan je denkt, zoals we uitzochten in ons stuk over thuisbatterij of elektrische auto als noodstroom.

Wat een aggregaat anders maakt

Een aggregaat verbrandt brandstof, en dat brengt hetzelfde gevaar als elk ander verbrandingstoestel. De Brandweer noemt het aggregaat bij de toestellen die koolmonoxide maken en zegt dat het buiten hoort, op voldoende afstand van ramen, deuren en ventilatieopeningen. Een garage met de deur open is geen buiten. Ook een overkapping tegen de gevel of een schuurtje met een raampje is te dicht, want de uitlaatgassen kunnen via een kier of rooster je huis in.

Dat maakt een aggregaat in een rijtjeshuis of appartement lastig. Een balkon is te dicht bij ramen en bij de buren. In een tuin kan het wel, mits je hem ver genoeg van alle openingen zet, de uitlaat van het huis af richt en er een kabel naar binnen loopt die geschikt is voor buiten. Een koolmonoxidemelder in huis is dan geen luxe. Waarom we die bij elke vlam of motor in de buurt aanraden, lees je in ons stuk over de koolmonoxidemelder bij stroomuitval.

Dan is er het geluid. Een aggregaat dat een nacht draait, hoor je in de hele straat. Bij een storing waarbij de hele buurt in het donker zit, zijn je buren daar misschien blij mee als je hun telefoon oplaadt. Bij een storing van drie uur meestal niet.

Waarom je hem niet zomaar op je meterkast aansluit

De meest gevaarlijke fout met een aggregaat is niet binnen te vinden maar in de meterkast. Wie het aggregaat met een zelfgemaakte kabel via een stopcontact op de huisinstallatie zet, kan stroom terugsturen het net op. Een monteur van de netbeheerder die verderop aan een kabel werkt in de veronderstelling dat die spanningsloos is, loopt dan levensgevaar. Daarnaast kan je eigen installatie beschadigen zodra de netstroom terugkomt.

Wil je een aggregaat vast op je huis aansluiten, dan laat je een erkende installateur een omschakelaar plaatsen volgens de installatienorm NEN 1010. Die zorgt dat je huis óf op het net óf op het aggregaat zit, nooit op allebei. Voor de meeste mensen is het veel eenvoudiger om gewoon apparaten met een verlengkabel op het aggregaat zelf aan te sluiten.

Gevoelige elektronica als een laptop of een tv kan slecht tegen de schommelende spanning van een eenvoudig aggregaat. Een zogeheten inverteraggregaat levert stabielere stroom. Twijfel je, laad dan liever een powerbank of powerstation op aan het aggregaat en gebruik die binnen.

Wat je erbij nodig hebt

Kies je toch voor een aggregaat, koop of huur het dan niet pas op het moment dat de stroom uitvalt. Dan zijn ze bij de bouwmarkt en het verhuurbedrijf als eerste weg. Leg dit klaar.

• Een buitengeschikte verlengkabel die lang genoeg is om het aggregaat ver van ramen en deuren te zetten
• Een koolmonoxidemelder op batterijen in huis
• Brandstof in een goedgekeurde jerrycan, op een geventileerde plek buiten de woning
• Een stekkerdoos met overspanningsbeveiliging voor wat je binnen aansluit
• De handleiding, en een keer proefdraaien zodat je weet hoe hij start

Benzine blijft niet eeuwig goed, en een aggregaat dat een jaar stilstaat start niet altijd. Dat is ook waarom wij een aggregaat vooral zien als oplossing voor wie een vriezer vol heeft, een pomp nodig heeft of buitenaf woont, waar een storing langer kan duren. Voor de gewone stadsstoring van een paar uur is het meer gedoe dan het oplevert.

Een tussenweg is huren. Verhuurbedrijven voor gereedschap verhuren aggregaten per dag. Dat werkt goed als een storing lang aangekondigd is, zoals bij geplande werkzaamheden aan het stroomnet in je straat. Bij een onverwachte grote storing kun je er niet op rekenen dat er nog een beschikbaar is.