Dagen zonder stroom, water en telefoon in Amsterdam: wat er dan gebeurt
In het kort
Stel je voor dat het januari is en de stroom al twee dagen weg is, in heel Nederland. Met dat scenario werkte Amsterdam op dinsdag 6 oktober, en Het Parool beschreef wat er dan in een stad gebeurt. Het begint met een donker huis, maar daar blijft het niet bij. Een voor een vallen dingen weg waarvan je nooit hebt gemerkt dat ze stroom nodig hadden. We zetten de feiten uit dat stuk op een rij, met per onderdeel wat je zelf voor die eerste dagen regelt.
Inhoudsopgave
Het voorbeeld dat in het stuk blijft hangen
Het Parool opent met een situatie uit de oefening. Een bewoner van een appartement op de Kloveniersburgwal zit ’s avonds onder een deken bij kaarslicht, en dan vat een gordijn vlam. Zelf blussen lukt niet, want op vierhoog is de waterdruk weggevallen. De mobiele en de vaste telefoon werken niet. Hoe bel je dan de brandweer?
Het is een bedacht scenario, maar elk onderdeel ervan is echt. Kaarsen geven brandrisico, hoog in een gebouw komt zonder pompen geen water uit de kraan, en bellen houdt na een tijd op. Het laat zien hoe drie kleine dingen samen een groot probleem worden.
Wat er een voor een uitvalt
Burgemeester Femke Halsema zei het in De Boomsspijker zo. “De gevolgen gaan veel verder dan een donker huis.” Ze noemde in het stuk het betalingsverkeer, de afvalinzameling, de bevoorrading en benzine. Hieronder per onderdeel wat er gebeurt en wat jij kunt doen.
Water, vooral hoog in een gebouw
In veel flats zorgen pompen ervoor dat het water tot boven komt. Zonder stroom staan die stil. Dat betekent geen water om te drinken, te koken, te blussen of door te spoelen. Bij de noodsteunpunten ligt volgens Het Parool ook geen drinkwater op voorraad, dat moet je zelf in huis hebben. Reken op 3 liter per persoon per dag, en zet daarnaast een emmer of jerrycan apart voor het toilet. Wat er in een flat nog meer stilvalt, lees je in ons stuk over stroomuitval in een flat.
Licht en vuur
Het voorbeeld van het brandende gordijn is niet voor niets gekozen. Wie dagen bij kaarslicht zit, loopt meer risico. Ledlampen en zaklampen op batterijen zijn veiliger, en een blusdeken in de keuken of woonkamer helpt als het toch misgaat. Waar je die het beste neerlegt, zochten we uit in ons stuk over een blusdeken of brandblusser in huis.
Telefoon en 112
Als mobiele en vaste lijnen uitvallen, kun je geen hulp bellen. Daarvoor komen de noodsteunpunten, waar de hulpdiensten wel bereikbaar zijn en noodmeldingen worden doorgegeven. Zelf bellen kun je daar volgens Het Parool niet. Weet dus waar het steunpunt in je buurt komt en hoe je er komt, en spreek met je buren af wie gaat als er iets is. Meer daarover in ons stuk over het noodsteunpunt.
Betalen en boodschappen
Pinnen en betalen met je telefoon stoppen als de stroom uitvalt. Halsema noemde in Het Parool afspraken met banken en de detailhandel als iets wat landelijk geregeld moet worden. Voor jou betekent het dat je wat contant geld in huis hebt en een voorraad die drie dagen meegaat, zodat je niet afhankelijk bent van een winkel die misschien dicht is of leeg raakt.
Vervoer en brandstof
Halsema waarschuwde dat benzine schaars wordt. Wie verwacht bij een lange storing met de auto naar familie te rijden, moet dus niet op een lege tank wachten. Je tank niet tot de laatste liter leegrijden is een simpele gewoonte die je nu al kunt aanleren.
Afval
Ook de afvalinzameling raakt ontregeld. Na een paar dagen stapelt het zich op, zeker als je een noodtoilet gebruikt. Een rol stevige vuilniszakken en een emmer met deksel lossen veel op. Hoe je zelf een noodtoilet maakt, staat in ons stuk over naar de wc zonder stroom of water.
Waarom dit geen ver-van-je-bedshow is
Het Parool wijst op de uitval in Spanje en Portugal in 2025. Treinen en metro’s reden niet, betalen en bellen werden lastig of onmogelijk. Daar bleven de gevolgen beperkt omdat de storing binnen 24 uur voorbij was. Een combinatie van technische problemen in het net zorgde voor een kettingreactie. Het scenario in Amsterdam ging uit van een terroristische actie, maar de uitkomst in je huis is hetzelfde, wat de oorzaak ook is.
De oefening hoort bij een landelijke aanpak. Elke veiligheidsregio oefent dit jaar met stroom- en communicatiestoringen, schrijft Het Parool, en in het eerste kwartaal van 2027 besluit het Rijk hoe de noodsteunpunten worden ingericht.
Wat je voor de eerste dagen regelt
Kort samengevat komt het neer op een paar dingen die je in één middag rond hebt.
- Water voor drie dagen per persoon, plus water voor het toilet.
- Eten dat zonder koken kan, en wat contant geld.
- Licht op batterijen in plaats van kaarsen, en een blusdeken.
- Een radio op batterijen om het nieuws te volgen.
- Afspraken met huisgenoten en buren over wie wie helpt en wie naar het noodsteunpunt gaat.
Hoe je daar een samenhangend plan van maakt, lees je in ons stuk over 72 uur zonder stroom. Het is geen ingewikkeld project, maar het maakt het verschil tussen een vervelende week en een gevaarlijke.