Hawaii zet zich schrap voor een orkaan: wat hun stroomadvies ons leert
In het kort
Op Hawaii hielden de eilanden dit weekend hun adem in voor orkaan Nolo. De storm trok ten zuiden van de eilandengroep langs, maar liet genoeg achter om over na te denken. Op Maui zaten delen van het eiland zondag zonder stroom, en de county waarschuwde bewoners om zich voor te bereiden op een langdurige uitval van stroom én communicatie. Die combinatie is precies het scenario waar je in Nederland zelden bij stilstaat. Het lampje gaat uit, en tegelijk doet je telefoon het niet meer. Wat het advies van Maui ons leert, zonder te doen alsof een Nederlandse herfststorm een orkaan is.
Inhoudsopgave
Wat er op Hawaii gebeurde
Volgens ABC News was Nolo zaterdag een orkaan van categorie 2 met windsnelheden rond de 105 mijl per uur, omgerekend zo’n 170 kilometer per uur. Het centrum lag toen ongeveer 200 mijl ten zuiden van South Point, het zuidelijkste puntje van Big Island. Het vliegveld van Hilo ging dicht, en de burgemeester van Hawaii County maakte zich zorgen over as van de vulkaan Kilauea die in regentonnen en wateropvang terecht kon komen. Veel huishoudens daar halen hun water uit zo’n opvangtank.
The Weather Channel meldt maandag 28 september dat Nolo inmiddels is aangesterkt tot categorie 4 en van de bewoonde eilanden wegtrekt. Op de hoogste delen van Big Island viel meer dan 14 inch regen, ruim 35 centimeter. Er bleef gevaar voor modderstromen en overstromingen op steile hellingen, en windstoten tot zo’n 80 kilometer per uur op Big Island en Maui. Het weerkanaal noemt het de zwaarste orkaanimpact op Big Island in 67 jaar.
Het stroomadvies van Maui
Het interessantste deel zit in het bericht van Maui Now van zondag 27 september. In West Maui lag de stroom eruit, met een verwachte hersteltijd rond maandagmiddag. In het hoger gelegen deel van het eiland had het energiebedrijf de stroom juist bewust uitgezet. Dat heet daar een Public Safety Power Shutoff. Bij harde wind en droogte kan een beschadigde bovengrondse lijn een natuurbrand veroorzaken, en dan kiest men liever voor een donkere wijk dan voor vuur.
De County of Maui gaf bewoners een handvol concrete adviezen mee.
- Luister naar lokale zenders op een radio met batterijen of een slinger.
- Wie in West Maui geen mobiel bereik had en hulp nodig had, kon terecht bij het politiebureau van Lahaina om 911 te bereiken.
- Kijk om naar familie, buren en ouderen die hulp nodig kunnen hebben.
- Spaar de batterij van je telefoon en stuur liever een sms dan dat je belt als het netwerk vol zit.
- Neem je eigen oplaadkabel mee naar de buurtcentra waar je kon opladen.
Opvallend is wat er niet in staat. Geen lijst met dure apparatuur, geen aggregaat als eerste advies. Het draait om informatie krijgen, contact houden en elkaar niet vergeten. Dat vinden wij de kern van goed voorbereid zijn, ook hier.
Wat daarvan in Nederland ook geldt
Een orkaan krijgen we hier niet. Een flinke storm wel, een paar keer per jaar. Het Nederlandse stroomnet ligt grotendeels onder de grond, dus een storm legt hier zelden hele streken plat. De keten eromheen is kwetsbaarder. Een omgewaaide boom op een kabel boven de grond, een beschadigd onderstation of een zendmast die geen stroom meer krijgt, en je zit toch zonder licht of bereik. Het Rode Kruis vraagt in zijn tips bij storm niet voor niets of je nog informatie krijgt als de internetmast is omgewaaid.
De adviezen uit Maui laten zich daarom vrijwel een op een vertalen.
Een radio die zonder stopcontact werkt. Bij een grote storing is de regionale omroep in veel regio’s de rampenzender. Zoek de frequentie nu op en schrijf hem op het apparaat. Welke radio bij jou past lees je in ons stuk over een noodradio kiezen.
Sms en berichten in plaats van bellen. Een tekstbericht vraagt veel minder van een druk netwerk dan een gesprek, en het komt vaak nog door als bellen niet lukt. Het Rode Kruis adviseert bij stroomuitval om telefoongebruik te beperken, zodat noodoproepen niet vastlopen. Een NL-Alert komt ook binnen zonder dat je iets hoeft te installeren.
Een geladen powerbank en de juiste kabel. Het detail over de oplaadkabel is typisch voor wat mensen vergeten. Een opgeladen powerbank helpt je niets als het snoertje in de auto ligt. Hoe je hem vol en bruikbaar houdt, staat in onze uitleg over powerbanks.
Een plek waar je heen kunt. Wat op Maui het politiebureau en de buurtcentra waren, is hier bij langdurige uitval het noodsteunpunt dat gemeenten inrichten. Weet waar dat bij jou komt voordat je het nodig hebt.
Omkijken naar de buren. Dit advies stond op Maui niet voor niets bovenaan. Wie alleen woont, slecht ter been is of afhankelijk is van apparatuur, merkt een uitval het eerst. Spreek vooraf af wie bij wie aanbelt. Dat hoeft geen groot plan te zijn, een appgroep met drie adressen is al een begin.
Wat je voor een storm in huis regelt
Zien we een code oranje of rood aankomen, dan is de dag ervoor het moment om een paar dingen na te lopen. Het is geen lange lijst.
- Laad telefoons en powerbanks volledig op.
- Leg de radio, een zaklamp en reservebatterijen op een vaste plek.
- Zet tuinmeubels, potten en losse spullen binnen of zet ze vast.
- Haal de boodschappen voor een paar dagen in huis, zodat je niet de weg op hoeft.
- Check of je noodpakket compleet is en of het water nog goed is.
- Stuur je buren of familie een berichtje over hoe jullie contact houden als het netwerk hapert.
Een radio, zaklamp en powerbank vind je bij bouwmarkten, elektronicaketens en supermarkten met een non-foodafdeling. Voor de rest van de lijst hoef je meestal niets te kopen. Hoe je een pakket opbouwt met wat je al hebt, lees je in een noodpakket samenstellen.
Wat Hawaii vooral laat zien, is dat de uitval van stroom en de uitval van contact vaak samen komen. Wie daar thuis één antwoord op heeft, een radio die zonder stopcontact speelt en een afspraak met de buren, staat bij de volgende storm een stuk rustiger in de gang.