Voorbereid op een herfststorm met wateroverlast rond je huis

In dit stuk zetten we op een rij wat je voor, tijdens en na een herfststorm kunt doen. Niet om je bang te maken, maar omdat een beetje voorbereiding het verschil maakt tussen schrikken en gewoon handelen.

Wat de overheid aanraadt

De voorbereidingscampagne van de Rijksoverheid, Denk vooruit, heeft een aparte pagina over extreem weer. Daarin staat dat we in Nederland steeds vaker te maken krijgen met extreme regen, windstoten en onweer, en dat de gevolgen groot kunnen zijn, zoals omgevallen bomen en afgesloten wegen. Het advies komt neer op een paar dingen. Volg de weerwaarschuwingen, blijf binnen als het niet hoeft en weet wie je belt. Bel 112 alleen bij levensgevaar. Voor stormschade of wateroverlast zonder spoed kun je de brandweer bellen via 0900-0904. En meld schade bij je verzekering pas als het extreme weer voorbij is.

Het KNMI waarschuwt met kleurcodes, van geel via oranje naar rood. Bij ernstige situaties kun je ook een NL-Alert op je telefoon krijgen. Wat je dan doet, lees je in ons stuk over NL-Alert.

Voor de storm, rond het huis

De meeste schade door een herfststorm ontstaat door dingen die los staan en water dat niet weg kan. Een middag klussen voordat het stormseizoen echt begint, scheelt veel.

• Haal blad uit de dakgoot en controleer of de regenpijp vrij is. Een verstopte goot loopt over langs de gevel, en het water zoekt dan zijn eigen weg naar binnen.
• Maak putjes en afvoeren in de tuin en voor de deur vrij van blad.
• Zet tuinmeubels, parasols en trampolines vast of breng ze binnen.
• Kijk of er takken boven je dak of auto hangen die eruit moeten.
• Weet waar de hoofdkraan, de gaskraan en de meterkast zitten, en zorg dat je er in het donker bij kunt. Bij water in de kelder of meterkast wil je de stroom snel kunnen uitschakelen.
• Zet spullen in de kelder of schuur die niet nat mogen worden op een plank of in een afgesloten bak.

Spreek ook met je huisgenoten en buren af wat je doet als het misgaat. Wie haalt de kinderen op als de wegen dicht zijn, en wie kijkt even bij de oudere buurvrouw? Hoe je dat vastlegt, staat in een noodplan met je gezin en buren.

Wat je bij de achterdeur klaarzet

Dit onderdeel slaan de meeste lijstjes over, terwijl je het als eerste nodig hebt. Na een storm wil je naar buiten om te kijken. Is de put overgelopen, staat er water in de schuur, ligt er een tak op de auto? Dat doe je vaak in het donker, in de regen en op een ondergrond vol plassen en takken.

Daarom raden we een vaste plek bij de achterdeur aan, met een paar spullen die daar het hele najaar blijven staan.

Wat	Waarom
Hoofdlamp of zaklamp	Twee handen vrij als je een put opent of een tak wegtrekt
Hoge regenlaarzen	Droge voeten in water dat tot boven je enkels staat
Regenjas met capuchon	Een paraplu houdt het bij windstoten niet
Werkhandschoenen	Bescherming tegen takken, glas en vuil water
Emmer en vloertrekker	Water uit de kelder of schuur halen
Droge sokken in een plastic zak	Voor als het toch misgaat

Even over die laarzen. Wateroverlast in de tuin of op straat staat vaak net te hoog voor korte laarzen. Water van tien of twintig centimeter loopt zo over de rand van een laag model. Wij raden daarom hoge regenlaarzen voor dames tot onder de knie aan, in een maat waar een dikke sok in past. Hoge laarzen van natuurrubber blijven soepel als het koud is, en er zijn modellen met een verstelbare gesp aan de achterkant of een ruimere schacht, wat handig is als je ze snel over een broek wilt aantrekken. Voor wie ook in de winter vaak buiten moet, zijn er gevoerde varianten. Voor de andere mensen in huis geldt hetzelfde, dus zet voor iedereen een paar klaar.

Dan de sokken. In rubberen laarzen zweten voeten, en natte voeten koelen snel af. Een paar wollen sokken, bijvoorbeeld van Sockwell, houdt je voeten warmer als ze een beetje vochtig worden. Een droog paar is ook het eerste wat we in een noodpakket voor de herfst zouden leggen, naast droog ondergoed en een warme trui.

Tijdens de storm

Blijf binnen als het kan. Sluit ramen en deuren, doe gordijnen dicht zodat glas bij een breuk minder ver komt, en blijf uit de buurt van ramen aan de windkant. Ga niet de weg op als het niet hoeft. Omgevallen bomen en rondvliegende takken zijn de grootste risico’s, ook in de bebouwde kom.

Valt de stroom uit, dan merk je pas wat je hebt klaarliggen. Een zaklamp, een radio op batterijen, water en iets te eten zonder kookplaat. Hoe je zo’n pakket opbouwt met wat je al in huis hebt, lees je in een noodpakket samenstellen. Houd je telefoon opgeladen en gebruik hem zuinig, zodat je berichten en een eventuele NL-Alert blijft ontvangen.

Na de storm, veilig gaan kijken

Wacht tot de wind echt is gaan liggen voordat je naar buiten gaat. Doe dan de laarzen, de jas en de hoofdlamp aan en loop rustig een rondje om het huis. Kijk naar de dakgoot, de schutting, de schuur en de putten. Maak foto’s van schade voordat je iets opruimt, dat helpt later bij je verzekering.

Een paar dingen doe je nooit, ook niet met hoge laarzen aan.

• Loop niet door stromend water. Het heeft meer kracht dan je denkt, en je ziet niet wat eronder ligt, zoals een open put of een gat in de weg.
• Raak geen afgebroken of laaghangende kabels aan en houd afstand.
• Ga niet in een ondergelopen kelder staan als daar stroom kan lopen. Schakel eerst de stroom uit of laat dat aan de brandweer over.
• Was je handen goed na contact met water dat op straat heeft gestaan. Het kan vermengd zijn met rioolwater.

Spoel je laarzen daarna af met schoon water en laat ze drogen op een koele plek, niet bij de kachel. Natuurrubber wordt van hitte broos.

Als je verder moet

Soms moet je na een storm een eind lopen, bijvoorbeeld omdat wegen afgesloten zijn of omdat je bij familie gaat kijken. Voor lange afstanden zijn hoge laarzen minder prettig. Stevige waterdichte wandelschoenen, zoals die van KEEN, geven dan meer steun en lopen lichter, terwijl je voeten toch droog blijven op natte paden. Zet ze naast je laarzen, dan heb je voor elke situatie iets klaarstaan.

Een herfststorm kun je niet tegenhouden. Wat je wel in de hand hebt, is hoe je hem doorkomt. Een schone dakgoot, een plan met de buren en een vaste plek bij de achterdeur met de spullen die je nodig hebt. Meer is het eigenlijk niet.