Verkeerslichten uit door stroomstoring: zo gedraag je je op het kruispunt

Dat is begrijpelijk. Op een kruispunt waar je normaal alleen naar het licht kijkt, weet bijna niemand meer welke regel er dan geldt. En wie het wel weet, kan er niet op rekenen dat de rest het ook weet.

Welke regels gelden als het licht uit is

Voorrang in het verkeer heeft een vaste volgorde. Wat hoger staat, gaat voor wat lager staat.

1. Aanwijzingen van een verkeersregelaar of agent
2. Verkeerslichten
3. Verkeersborden
4. Markeringen op de weg, zoals haaientanden
5. De algemene regels, zoals verkeer van rechts gaat voor

Vallen de lichten uit, dan schuif je dus een stap naar beneden. Veilig Verkeer Nederland zegt het op zijn site over verkeerslichten en verkeerstekens kort. Als de lichten buiten werking zijn, gelden de borden en de markeringen op de weg, en moet je extra alert zijn.

Op veel kruispunten met verkeerslichten staan precies voor dit geval al voorrangsborden. Een gele ruit op de hoofdweg, een omgekeerde driehoek en haaientanden op de zijweg. Normaal kijk je er niet naar omdat het licht ze overstemt. Als het licht uit is, zijn het ineens de enige regels die tellen. Staan er geen borden en geen haaientanden, dan heeft verkeer van rechts voorrang, ook fietsers.

Een licht dat geel knippert, betekent ook dat het buiten werking is. Dan gelden dezelfde regels als bij een licht dat helemaal uit staat.

Waarom een stroomstoring anders is dan één kapot licht

Een kapot verkeerslicht is meestal één kruispunt, en de wegbeheerder zet er vaak snel iemand neer of plaatst borden. Bij een stroomstoring kan het anders lopen. Dan vallen alle lichten in het getroffen gebied tegelijk uit, en kom je op een rit naar huis misschien drie of vier onbewaakte kruispunten achter elkaar tegen. Verkeersregelaars zijn er niet meteen, want die moeten eerst worden opgeroepen, en de politie heeft bij een grote storing ook andere dingen te doen.

Daar kun je rekening mee houden. Rijd rustiger dan je gewend bent, zeker in de spits. Kijk bij elk kruispunt eerst naar de borden voordat je ervan uitgaat dat jij voorrang hebt. Maak oogcontact met andere bestuurders en fietsers en neem genoegen met een paar seconden extra. Op een groot kruispunt met meerdere rijstroken is het verstandig om de afslag te nemen die je het minst door tegemoetkomend verkeer laat rijden, ook als je daardoor iets omrijdt.

Wij vinden dat laatste het belangrijkste advies. De meeste mensen proberen hun gewone route te rijden alsof er niets aan de hand is, terwijl een kleine omweg via een rustiger kruispunt vaak sneller en veiliger is.

Lopend of op de fiets

Voor voetgangers geldt dat een zebrapad gewoon een zebrapad blijft, ook als het voetgangerslicht uit is. Op een oversteekplaats zonder zebra moet je wachten tot de weg vrij is. Fietsers volgen dezelfde voorrangsregels als auto’s. Ben je op een fiets onderweg, ga er dan niet vanuit dat een automobilist ziet dat jij van rechts komt. In de schemering, als de straatverlichting door dezelfde storing ook uit kan zijn, helpt een goede fietslamp meer dan je voorrangspositie.

Als je er al middenin zit

Rijd je op een kruispunt af waar de lichten net zijn uitgevallen, dan is stoppen midden op de kruising het slechtste wat je kunt doen. Rijd rustig door als je er al op staat, en wacht bij de stopstreep als je er nog niet op bent. Zet je telefoon weg, ook als je wilt weten wat er aan de hand is. De radio in de auto vertelt je dat sneller en zonder dat je je ogen van de weg haalt. Wie vaak in het donker rijdt, heeft baat bij een paar spullen in de auto voor als je ergens moet wachten, zoals we beschreven in een noodpakket in je auto.

Een stroomstoring die verkeerslichten raakt, raakt vaak ook andere dingen op je route, zoals slagbomen van parkeergarages en het openbaar vervoer. Hoe je thuiskomt als ook de trein stilstaat, beschreven we bij de stroomstoring bij Haarlem. Wat je thuis het eerste uur doet, staat in ons stuk over het eerste uur van een stroomstoring.