Rode Kruis ziet Nederlanders achterblijven: waar je als eerste mee begint

Wat het Rode Kruis ziet

Het bezit van noodpakketten gaat hard. In 2023 had 20 procent er een, in 2025 was dat 33 procent. Over dat eerste deel zegt Suzanne Segaar, hoofd Nationale Hulp bij het Rode Kruis, dat het positief is. De rest van de cijfers wijst de andere kant op.

• 9 procent heeft een noodplan.
• Een op de vijf heeft afspraken gemaakt met mensen in de buurt over hulp en contact.
• Een op de tien heeft het er met de buren over gehad.
• 49,5 procent zegt te weten hoe een noodradio werkt en hoe je op de juiste zender afstemt.

Segaar wijst op het PHP-lek van de week ervoor, waardoor websites en systemen niet beschikbaar waren, als voorbeeld dat het niet om een ver-weg-scenario gaat. In Voorschoten noemde burgemeester Stemerdink vergelijkbare voorbeelden in de Voorschotense Krant, bij een proef met een noodsteunpunt.

Waarom een pakket alleen niet genoeg is

Een noodpakket beantwoordt de vraag wat je in huis hebt. Een plan beantwoordt de vragen die pas tijdens de uitval opkomen. Waar is je partner als het netwerk wegvalt? Wie haalt de kinderen? Wie in de straat redt het niet alleen? Die vragen kun je niet meer stellen als je telefoon het niet doet, en dat maakt de volgorde belangrijk.

Heb je nog helemaal niets in huis, begin dan toch met spullen, want daarvoor schreven we op 14 oktober wat de eerste vijf dingen zijn. Maar heb je wel al een pakket, dan levert een extra blik soep minder op dan een gesprek aan de keukentafel.

De eerste stappen voor deze week

Deze volgorde is van ons, op basis van wat het Rode Kruis adviseert. Dat is geen dagwerk, je bent er met een paar avonden doorheen.

Vanavond: spreek af hoe je elkaar vindt. Dit gaat voor op al het andere. Kies met je huisgenoten een vaste plek waar je samenkomt als bellen en appen niet meer werkt, plus een tweede plek als je huis niet kan. Schrijf de belangrijkste telefoonnummers op papier, ze horen ook op de lijst van het Rode Kruis. Hoe dat met kinderen gaat, lees je in ons stuk over kinderen in je noodplan.

Morgen: regel je informatie. Het Rode Kruis adviseert om vooraf te bedenken hoe je aan nieuws komt als internet en mobiel wegvallen. Zet de radio aan, stem af en schrijf de zender erbij. Maar ongeveer de helft zegt te weten hoe dat moet. Twijfel je wat je nodig hebt, dan helpt onze uitleg over een noodradio.

Dit weekend: praat met een buur. Dit klinkt het lastigst, en hoeft niet groot. Eén adres, één vraag: wat doen we als de stroom langer weg is, en heb jij iets nodig? Het Rode Kruis vraagt speciaal aandacht voor mensen die afhankelijk zijn van anderen. Tips voor dat gesprek vind je in ons stuk over afspraken in je straat.

Daarna: zet het op papier. Vijf regels zijn genoeg: waar we samenkomen, wie wie ophaalt, welke zender, welke buur en waar het pakket staat. Stop het in je noodpakket en leg een kopie bij de meterkast. Wil je het uitgebreider, dan vind je in ons noodplan voor gezin en buren een volledige lijst.

Wat je kunt laten liggen

Je hoeft niet meteen alles van de lijst af te hebben. Een plan van vijf regels dat iedereen kent, is meer waard dan een uitgebreid document dat in een la ligt. Ook is het niet nodig om je buurt te organiseren. Segaar zegt dat je “sterker” staat als je het erover hebt, en daarvoor is geen buurtcomité nodig.

Vraag ook bij je gemeente na of er een plek is waar je terecht kunt. In Voorschoten is buurthuis De Boschbloem bij wijze van proef ingericht als noodsteunpunt, waar je heen kunt voor betrouwbare informatie en spoedeisende hulp als ook 112 niet bereikbaar is. Dat bestaat niet overal, en de burgemeester daar hoopt dat het Rijk begin volgend jaar over een vervolg beslist. Weet je het niet, dan is dat een goede vraag aan je gemeente.