Helft weet niet wat te doen bij een digitale crisis: dit is je plan
In het kort
Bijna de helft van de Nederlanders weet niet wat ze moeten doen als stroom, internet, drinkwater of het digitale betalen tegelijk wegvallen. Dat hoeft geen groot project te zijn om op te lossen. Met wat contant geld, een lijst op papier en een radio die zonder stopcontact werkt, sta je al een heel eind verder dan de meeste mensen. Hieronder staat hoe je dat in een middag regelt.
Inhoudsopgave
Wat het onderzoek laat zien
BNR meldde donderdag dat Nederland slecht is voorbereid op een digitale crisis. De cijfers komen uit een onderzoek van IT-bedrijf Conclusion Mission Critical onder 2.025 Nederlanders, gepubliceerd op 24 september 2026. Daaruit blijkt dat 46 procent niet weet hoe te handelen als water, stroom of digitaal betalen wegvallen. Bijna een derde, 31 procent, denkt het thuis minder dan twaalf uur vol te houden zonder stroom en internet. En 73 procent verwacht dat alles binnen een dag weer werkt.
Dat laatste cijfer vinden wij het opvallendst. Het is niet vreemd om te hopen dat een storing kort duurt, want meestal is dat ook zo. Maar wie daarop rekent, heeft niets klaarliggen voor de keer dat het anders loopt. Technisch directeur Jochem van Lierop van Conclusion verwacht bovendien dat het er niet makkelijker op wordt, omdat we steeds afhankelijker worden van dezelfde systemen. “Richting 2030 wordt die kwetsbaarheid groter”, zegt hij.
BNR koppelt het onderzoek aan eerder werk van Instituut Clingendael, dat concludeerde dat veel huishoudens te weinig noodvoorraad hebben. Over die voorraad schreven we al in het stuk over acht dagen noodvoorraad. Dit artikel gaat over het deel dat minder aandacht krijgt, namelijk wat je doet als je telefoon, je bankpas en je internet ineens niets meer waard zijn.
Wat valt er eigenlijk uit
Een digitale crisis voelt abstract, tot je ziet hoeveel dagelijkse dingen via dezelfde paar lijnen lopen. Een korte vertaling naar de keukentafel.
| Wat wegvalt | Wat je merkt | Wat je achter de hand hebt |
|---|---|---|
| Pinnen en betaalapps | Je kunt in de supermarkt of bij de pomp niet afrekenen | Contant geld, in kleine biljetten en munten |
| Internet en mobiel netwerk | Geen nieuws, geen appgroep, geen website van de gemeente | Een radio op batterijen of een slinger |
| Je telefoon | Contacten, afspraken en adressen zitten er allemaal in | Een contactlijst op papier |
| Stroom | Geen licht, geen koelkast, geen opladen | Zaklamp, powerbank en een plan voor je koelkast |
Het plan in vijf stappen
- Leg contant geld klaar. De Nederlandsche Bank adviseert sinds 2025 om 70 euro per volwassene en 30 euro per kind in huis te hebben, genoeg voor de eerste 72 uur. Neem kleine biljetten en ook munten, want wisselgeld is in een crisis schaars. Op de site van DNB staat het advies uitgelegd. Bouw het rustig op door een paar keer extra te pinnen, en bewaar het apart van je gewone portemonnee, anders is het na een maand op.
- Maak een contactlijst op papier. Schrijf de nummers op van huisgenoten, familie, buren, je huisarts, de apotheek en je werk. Zet er ook adressen bij, want zonder telefoon weet je die vaak niet uit je hoofd. Leg de lijst bij je noodpakket en geef een kopie aan iemand die niet bij je woont.
- Zorg voor een radio die zonder stopcontact werkt. Als internet en het mobiele netwerk wegvallen, is de radio vaak de enige manier om te horen wat er aan de hand is. Wat zo’n radio moet kunnen, staat in onze uitleg over de noodradio. Zoek de zender alvast op en schrijf de frequentie op een briefje bij het toestel.
- Spreek een ontmoetingsplek af. Als niemand elkaar kan bellen, moet iedereen weten waar je elkaar vindt. Kies een plek bij huis en een plek verderop, en zeg tegen de kinderen wie hen van school haalt. Hoe je dat met gezin en buren regelt, lees je in het noodplan voor gezin en buurt.
- Houd je telefoon zo lang mogelijk bruikbaar. Een volle powerbank in de la, een oplaadkabel die past, en de gewoonte om je telefoon bij onraad niet leeg te scrollen. Een powerbank maakt het netwerk niet weer werkend, maar als het netwerk terugkomt heb je wel een telefoon die aan staat.
Wat je nodig hebt
- Contant geld in kleine biljetten en munten, in een envelop of geldkistje
- Papier, een pen en een plastic hoesje voor de contactlijst
- Een noodradio op batterijen, zonne-energie of een slinger, plus reservebatterijen
- Een opgeladen powerbank en de juiste kabel
- Een zaklamp
Een noodradio en een powerbank koop je bij een elektronicazaak, een bouwmarkt of een outdoorwinkel. De rest heb je waarschijnlijk al in huis. Het geld haal je gewoon bij de pinautomaat, zolang die het nog doet.
Waarom juist jongeren opletten
Volgens het onderzoek denkt maar 19 procent van de mensen onder de 35 het langer dan 48 uur uit te houden zonder stroom en internet, tegen 27 procent van de 55-plussers. Dat past bij wat je in de praktijk ziet. Wie is opgegroeid met alles op de telefoon, heeft vaak geen contant geld, geen papieren adresboek en geen radio meer in huis. Dat is geen verwijt, maar het betekent wel dat een jong huishouden met deze vijf stappen het meeste wint.
Ons advies is om er geen groot project van te maken. Pin deze week een keer extra, schrijf vanavond de lijst en zet de radio op je boodschappenlijstje. Dan hoor je bij de helft die wel weet wat te doen.