Eten voor je noodvoorraad: wat lang goed blijft en zonder koken kan

De overheid adviseert via Denk Vooruit om eten en drinken voor 72 uur in huis te hebben, en noemt als voorbeelden noten, groente in blik en gedroogd fruit. Het Voedingscentrum werkt dat verder uit, met een lijst van geschikte producten en een overzicht van hoe lang ze na de datum op de verpakking nog bruikbaar zijn. Op die twee bronnen bouwt dit stuk.

Wat het langst goed blijft

Op de meeste houdbare producten staat een ten minste houdbaar tot-datum. Volgens het Voedingscentrum kan de kwaliteit daarna achteruitgaan, maar is zo’n product vaak nog maanden of zelfs jaren veilig te eten. Je zintuigen zijn dan de maatstaf. Het Voedingscentrum geeft een inschatting per productgroep.

• Conserven in blik of pot (groente, peulvruchten, vis, fruit) blijven ruim een jaar tot enkele jaren goed na de datum. Een bol blik of een troebele, verkleurde inhoud gooi je weg.
• Pasta, rijst en andere droge producten gaan ook een jaar tot enkele jaren mee. Zie je vocht, schimmel of insecten, dan niet meer eten.
• Mineraalwater blijft ruim een jaar tot enkele jaren drinkbaar zolang het helder is en normaal ruikt en smaakt.
• Noten, gedroogd fruit, havermout, wraps en crackers houden het enkele maanden na de datum. De smaak of structuur verandert soms, schimmel is de grens.
• Houdbare melk is het kwetsbaarst van het rijtje, met enkele weken na de datum.

Wat daaruit volgt, is dat blik en pot de ruggengraat van een noodvoorraad vormen. Ze zijn zwaar en nemen ruimte in, maar je hoeft er jarenlang weinig naar om te kijken.

Wat je kunt eten zonder te koken

Lang houdbaar is één ding. Bruikbaar zonder stroom is iets anders. Rijst en pasta blijven jaren goed, maar zonder kookplaat heb je er niets aan. Het Voedingscentrum zegt het zelf ook. Wie geen mogelijkheid heeft om buiten te koken, bijvoorbeeld omdat hij in een flat woont, kiest beter voor producten die niet verwarmd hoeven te worden. Denk aan wraps en knäckebröd in plaats van rijst en pasta, en groente uit blik of pot die ook koud lekker is, zoals doperwten of mais.

Een campinggasstel of barbecue kan uitkomst bieden, maar het Voedingscentrum adviseert die alleen buitenshuis te gebruiken. Binnen ontstaat het risico op koolmonoxide. Wil je toch een brander, lees dan eerst ons stuk over koken zonder stroom.

Koud eetbaar en lang houdbaar zijn bijvoorbeeld

• Tonijn, zalm, makreel, sardientjes of haring uit blik of pot
• Kikkererwten, bruine bonen of linzen uit pot (afgieten en zo eten, of in een wrap)
• Mais, doperwten, rode bietjes of tomatenblokjes uit blik
• Fruit uit blik of pot, appelmoes
• Gedroogd fruit zoals rozijnen, abrikozen of dadels
• Noten en pinda’s
• Knäckebröd, rijstwafels, crackers, wraps en muesli
• Pindakaas, appelstroop of honing
• Houdbare melk of sojadrink in kleine pakjes

Liever een rollende voorraad dan een aparte doos

Je hoeft geen eten apart te zetten dat je alleen aanraakt bij een ramp. Het Voedingscentrum raadt juist een rollende voorraad aan. Je bewaart wat extra van producten die je toch al eet, gebruikt ze gewoon en koopt ze na. Zo verloopt er niets en eet je in een noodsituatie wat je kent.

Dat werkt het best met een paar vaste gewoontes. Kies een koele, droge en donkere plek, zoals een voorraadkast of kelder. Zet producten met de kortste datum vooraan. Laat ze in de originele verpakking, zodat je de datum ziet. En koop af en toe een pak of blik extra in plaats van alles in één keer.

Wij vinden dit de verstandigste aanpak, zeker voor wie weinig ruimte heeft. Een voorraadkast die iets voller is dan normaal valt niemand op en kost geen extra kast. Kant-en-klare noodmaaltijden met energierepen of gevriesdroogd eten bestaan ook. Het Voedingscentrum noemt als voordeel dat ze lang goed blijven en weinig plek innemen, maar ze wijken af van wat je dagelijks eet en passen niet in een rollende voorraad.

Alleen, met kinderen of met een baby

Woon je alleen, kies dan kleine blikjes en kleine pakjes melk. Een groot geopend blik blijft buiten de koelkast niet lang goed. Heb je kinderen, zorg dan dat er genoeg tussen zit wat zij lusten. Een noodsituatie is geen moment om ze aan bietjes te laten wennen. Voor een baby die flesvoeding krijgt, adviseert het Voedingscentrum genoeg pakken zuigelingenvoeding of opvolgmelk en water dat geschikt is voor flesvoeding.

Bij een stroomstoring eet je eerst wat in de koelkast en vriezer ligt, en pas daarna je houdbare voorraad. Hoe lang dat koude eten goed blijft lees je in ons stuk over koelkast en vriezer bij stroomuitval.

Boodschappenlijst voor drie dagen zonder kookplaat

Alles op deze lijst koop je gewoon in de supermarkt. Tel per persoon drie ontbijtjes, drie lunches en drie avondmaaltijden en vul de lijst daarop aan. Hoe je zo’n menu per dag uitschrijft, staat in ons artikel over eten in je noodpakket.

• Flessen of pakken water, 3 liter per persoon per dag
• Een pak knäckebröd of crackers en een pak wraps
• Muesli en houdbare melk of sojadrink
• Twee blikjes vis per persoon, zoals in het voorbeeld van het Voedingscentrum
• Een pot of blik peulvruchten
• Twee blikken of potten groente die koud te eten zijn
• Een pot fruit of appelmoes en een zak gedroogd fruit
• Een zak noten of pinda’s
• Een pot pindakaas of appelstroop
• Een blikopener die niet elektrisch is
• Babyvoeding of dieetvoeding als iemand die nodig heeft

Zet daarna twee vaste momenten in je agenda om de voorraad na te lopen. Het Voedingscentrum stelt voor dat te doen als de zomer- en wintertijd ingaat. Hoe zo’n controle verder gaat, lees je in je noodpakket controleren.