Ziekenhuizen niet klaar voor een crisis: welke EHBO-spullen je zelf hebt
In het kort
Nederlandse ziekenhuizen zijn onvoldoende voorbereid op langdurige crises. Dat zei Hans van Goudoever, voorzitter van UMCNL en van de Coalitie Weerbare Zorg, op 5 oktober tegen BNR. Hij noemde cyberaanvallen, stroomuitval, overstromingen en een militaire dreiging uit Rusland, en volgens hem ontbreken duidelijke landelijke afspraken over wie wat beslist. Vijf zorgorganisaties werken daarom samen aan onder meer medicijnvoorraden, personeel en samenwerking met Defensie, en hij wil dat de ministeries van VWS en Defensie de regie pakken.
Inhoudsopgave
Dat is een zaak voor de overheid en de zorg zelf, niet voor jou aan de keukentafel. Maar er zit wel een nuchtere les in. Als ziekenhuizen het bij een grote crisis druk krijgen, gaat het eerst om de mensen die er echt niet zonder kunnen. Een snee in een vinger, een brandplek of een verzwikte enkel vang je dan zelf op, en daar heb je een goed gevulde verbanddoos voor nodig. Hieronder wat erin hoort, op basis van het advies van het Rode Kruis en de overheid.
Wat het Rode Kruis in elke verbanddoos legt
Op zijn pagina over een complete EHBO-koffer noemt het Rode Kruis een vaste set basisartikelen. Daarmee kun je wondjes en kleine letsels behandelen, thuis en onderweg.
- Wegwerphandschoenen. Een paar dat past. Ze beschermen jou en de ander, en je hebt ze nodig voordat je iets anders aanraakt.
- Niet-verklevende wondkompressen. Steriele gaasjes die niet aan een wond vastplakken, voor schaafwonden en snijwonden.
- Elastisch fixatiewindsel. Een rolletje om een kompres op zijn plek te houden.
- Hechtpleister of kleefpleister op rol. Om een windsel of kompres vast te zetten.
- Wondpleisters. Op rol of in strips, voor de kleine dagelijkse dingen.
- Wondsnelverband. Een kompres met een windsel er al aan vast, voor een wond die flink bloedt.
- Schaar. Om verband en pleister op maat te knippen.
- Splinterpincet. Een fijn pincet voor splinters en kleine stukjes vuil.
- Reddingsdeken. Die dunne zilveren deken die iemand warm houdt bij schrik of onderkoeling.
Je kunt dat aanvullen met wat je denkt nodig te hebben en weet hoe je het gebruikt, zegt het Rode Kruis. Het noemt zelf een coldpack voor een verstuiking en een zelfzorgmiddel tegen jeuk als voorbeeld.
Wat je erbij legt voor een paar dagen op jezelf
Bij een crisis van een paar dagen gaat het niet alleen om de eerste minuut na een ongelukje. Op Denk vooruit, de site van de overheid, staat een EHBO-doos met gebruiksaanwijzing in de lijst van het noodpakket. Die gebruiksaanwijzing is geen detail. Wie in paniek naar een wond kijkt, heeft weinig aan een doos vol spullen zonder te weten wat eerst komt. Daarnaast zou ik zelf deze dingen erbij leggen.
- Een tweede set kompressen en pleisters. In een gewone week vul je aan bij de drogist. In een crisis kan dat even niet, en verband raakt sneller op dan je denkt.
- Je eigen medicijnen. Denk vooruit noemt medicijnen als iets wat je bij je persoonlijke situatie meeneemt. Hoe je een kleine voorraad regelt en bewaart, lees je in ons stuk over medicijnen in je noodvoorraad.
- Handgel met alcohol. Het Rode Kruis zet die in zijn noodpakketlijst. Als er geen schoon kraanwater is, heb je die nodig voordat je een wond aanraakt.
- Schoon water. Om een wond uit te spoelen. Het staat al in je noodpakket, maar reken er een beetje extra voor. Hoeveel water je in totaal neerzet, staat in drinkwater voor 72 uur.
- Een zaklamp of hoofdlamp. Een wond verzorgen in het donker lukt slecht. Een hoofdlamp houdt je handen vrij.
- Een lijst met telefoonnummers. Huisarts, huisartsenpost, apotheek. Op papier, want bij een storing is je telefoon misschien leeg.
Kennis weegt zwaarder dan spullen
Het eerlijke verhaal is dat de beste verbanddoos weinig doet als niemand in huis weet hoe je een drukverband aanlegt. Het Rode Kruis biedt EHBO-cursussen aan waarin je leert wat je doet bij de ongelukken die het vaakst voorkomen, en heeft een EHBO-app met instructies. Zet die app op je telefoon, en print daarnaast een paar basisinstructies uit voor in de doos, voor het geval je telefoon het niet doet.
Waar het mee ophoudt, is ook belangrijk. Een verbanddoos is voor kleine letsels. Bij ernstig letsel, een bewusteloos iemand of iemand die niet goed ademt, bel je 112, ook in een crisis. Werkt het mobiele netwerk niet, lees dan in ons stuk over 112 en het mobiele netwerk bij een storing hoe dat zit.
Bijhouden en waar je het koopt
Verband heeft een houdbaarheidsdatum, en wat je gebruikt, moet je aanvullen. Kijk de doos na op hetzelfde moment dat je je noodpakket controleert, en vervang wat open, vies of verlopen is. Een complete verbanddoos koop je bij de drogist, de apotheek, de supermarkt of de bouwmarkt, en het Rode Kruis verkoopt ook eigen sets. Een losse doos vul je zelf aan met wat in de lijst hierboven ontbreekt.
Leg hem ten slotte op een vaste plek die iedereen in huis kent, en niet achter in een kast onder de handdoeken. De overheid adviseert hetzelfde voor het hele noodpakket, een handige plek die je goed kunt bereiken. Zo ben je klaar voor de kleine dingen, zodat de zorg zich op de grote kan richten.