Drie dagen noodvoorraad is te weinig, onderzoekers adviseren acht dagen

Onderzoekers van het Clingendael Instituut en de Erasmus Universiteit vinden dat een Nederlands huishouden eten voor acht dagen in huis moet hebben, niet voor drie. Wie dat omrekent, komt voor één persoon uit op 24 maaltijden en voor een gezin van vier op 96. Dat past in een halve kastplank per persoon, zonder dat je iets hoeft te hamsteren. Hieronder staat hoe dat eruitziet als boodschappenlijst.

Wat de onderzoekers precies zeggen

Het rapport is gemaakt in opdracht van het ministerie van Landbouw en werd op vrijdag 18 september naar de Tweede Kamer gestuurd. De NOS vat de kern samen. Supermarkten en toeleveranciers werken zo efficiënt dat er nauwelijks reserves liggen, en bij een cyberaanval op de logistiek van supermarkten kunnen de schappen binnen twee à drie dagen leeg zijn. Ook zwaar noodweer kan een gebied langer afsluiten dan de paar dagen waar het huidige advies van uitgaat.

Het getal acht komt uit een eenvoudige rekensom. De onderzoekers gaan uit van een scenario waarin winkels en distributiecentra veertien dagen geen nieuwe aanvoer krijgen, terwijl daar nu ongeveer zes dagen voorraad ligt. Het gat dat overblijft is acht dagen, en dat moeten huishoudens volgens het rapport zelf overbruggen. Metro noemt daarbij een cijfer dat laat zien hoe groot die stap is. Van alle huishoudens heeft nu slechts 44 procent een noodvoorraad, en jongeren tussen 18 en 34 jaar zijn het slechtst voorbereid.

Belangrijk om te weten is dat het officiële advies op dit moment niet is veranderd. Denk Vooruit van de Rijksoverheid houdt het nog op een noodpakket voor de eerste 72 uur. Staatssecretaris Erkens gaat eerst met supermarkten en leveranciers praten over wat zij op voorraad moeten houden en wie dat betaalt. Wie nu naar acht dagen gaat, loopt dus vooruit op een advies dat er misschien komt. Wij vinden dat verstandig, zolang je het rustig opbouwt en niet in één keer.

Waarom het om ander eten gaat, niet om meer

Het rapport is specifiek over wat er in de kast hoort. Het gaat om lang houdbare, calorierijke producten die je bij voorkeur zonder koken kunt eten, zoals bonen in blik. De reden is praktisch. Bij een grote stroomstoring wordt een warme maaltijd lastig, en een voorraad pasta en rijst heb je dan weinig aan. Veel mensen hebben al meer dan drie dagen eten in huis, maar dat is vaak vers, bevroren of iets wat op het vuur moet. Dat is precies het deel van je voorraad dat bij een storing als eerste wegvalt.

Heb je een brander, dan wordt je keuze ruimer. In ons stuk over koken zonder stroom staat hoeveel brandstof je voor een paar dagen nodig hebt. Voor acht dagen is die hoeveelheid al snel het dubbele of meer, en daarom is koud te eten de veiligste basis.

De acht dagen als boodschappenlijst

Hieronder staat ons voorstel voor acht dagen, uitgaande van drie eetmomenten per dag en iets tussendoor. De hoeveelheden zijn een richtlijn om mee te beginnen, geen voedingsadvies. Kinderen eten minder, iemand met zwaar werk meer, en een dieet of allergie gaat altijd voor. Bij vier personen hebben we simpelweg met vier vermenigvuldigd, zodat je zelf kunt bijstellen.

Wat	Waarvoor	1 persoon, 8 dagen	4 personen, 8 dagen
Beschuit, knäckebröd of crackers	ontbijt en lunch	4 pakken	16 pakken
Pindakaas, hagelslag of jam	beleg	2 potten of pakken	8 potten of pakken
Vis in blik, zoals tonijn of makreel	lunch	4 blikjes	16 blikjes
Bonen, kikkererwten of linzen in blik	avondeten	8 blikken	32 blikken
Groente in blik of pot	avondeten	8 blikken	32 blikken
Kant-en-klare maaltijd in blik	avondeten, voor de variatie	4 blikken	16 blikken
Fruit in blik of pot	toetje of ontbijt	4 blikken	16 blikken
Noten en gedroogd fruit	tussendoor	1 kilo samen	4 kilo samen
Houdbare melk of plantaardige drank	ontbijt	4 pakken	16 pakken
Mueslirepen of ontbijtkoek	tussendoor	2 pakken	8 pakken
Olijfolie of andere plantaardige olie	over bonen en groente	1 fles	2 flessen

Het rapport noemt plantaardige oliën en vetten apart als iets om beperkte voorraden van aan te leggen, en dat is voor een huishouden een goede tip. Een scheut olie over koude bonen maakt er een maaltijd van en voegt veel energie toe in weinig ruimte. Vergeet ook de blikopener niet, want een kast vol blikken zonder handopener is een klassieke fout.

En het water dan

Het onderzoek gaat over voedsel, niet over drinkwater. Het advies voor water blijft drie liter per persoon per dag, en in ons artikel over drinkwater voor 72 uur staat hoe je dat voor drie dagen neerzet. Wie dezelfde rekensom voor acht dagen maakt, komt op 24 liter per persoon en 96 liter voor een gezin van vier. Dat is een flinke stapel, en daarom zouden wij bij water niet blind naar acht dagen gaan. Begin met de drie dagen die de overheid adviseert en bedenk daarna of je ruimte hebt voor meer. Het eten kun je wel gewoon doortrekken, want blikken nemen veel minder plek in dan flessen.

Zo bouw je het op zonder hamsteren

Koop niet alles in één keer. Neem bij elke boodschappenronde een paar blikken of een pak extra mee van wat je toch al eet. Na een maand of twee staat de voorraad er, zonder dat de kassabon ineens schrikbarend is en zonder dat je bijdraagt aan lege schappen. Zet nieuwe blikken achteraan en eet de oudste op, dan blijft alles vanzelf binnen de datum.

Leg de lijst naast wat er nu al staat. Ons stuk over eten in je noodpakket gaat uit van drie dagen, en wie dat al heeft, hoeft alleen de rest aan te vullen. Loop het elk half jaar na, zoals Denk Vooruit ook adviseert, en gebruik daarvoor de lijst uit je noodpakket controleren. Acht dagen klinkt als een bunker, maar in de praktijk is het een kastplank met blikken die je over een jaar gewoon opeet.