De week dat niks meer werkt: wat de VPRO laat zien over een langdurige uitval

De makers koppelen dat aan een vraag die wij de moeite waard vinden. Als we een noodpakket in huis hebben voor noodsituaties, waarom bestaat er dan nog geen digitaal noodpakket? En wat doe je als je noodpakket na 72 uur op is en de storingen er nog steeds zijn?

Wat het scenario anders maakt dan het overheidsadvies

Het advies van de overheid via Denk Vooruit gaat uit van 72 uur. Drie dagen waarin je jezelf redt, omdat hulpdiensten niet overal tegelijk kunnen zijn, en waarna de hulp op gang komt. Dat advies is gebouwd rond spullen die je thuis hebt, zoals water, eten, een radio en een zaklamp. Het is geen slecht uitgangspunt. Voor de meeste storingen in Nederland is het ruim genoeg, want die duren uren en geen dagen.

Het scenario van de VPRO gaat over iets anders. Daar valt niet in één klap alles uit, maar sluipt de uitval erin, en gaat het over afhankelijkheid van technologie uit de Verenigde Staten en China. Software, updates en diensten waar we niet bij stilstaan, die er op een dag niet meer zijn of niet meer werken zoals we gewend zijn. Een noodpakket in de kast helpt daar maar ten dele tegen. De vraag is dan niet alleen of je drie dagen te eten hebt, maar ook of je nog bij je gegevens kunt, de weg kunt vinden en weet wie je moet bellen.

Over die drie dagen bestaat trouwens al langer discussie. Onderzoekers adviseren een voorraad voor langer dan 72 uur, schreven we eerder in het stuk over een noodvoorraad voor acht dagen. Het VPRO-scenario stelt dezelfde vraag voor het digitale deel van je leven.

Wat er in een digitaal noodpakket kan

Een officieel lijstje voor een digitaal noodpakket bestaat niet. Wat er wel is, zijn een paar dingen die je nu al offline kunt regelen en die bij een uitval van internet of clouddiensten het verschil maken. Wij zouden het zo klein mogelijk houden.

• Kaarten van je eigen omgeving die zonder internet werken. In Google Maps kun je een gebied downloaden, en apps als Organic Maps en OsmAnd werken standaard offline met OpenStreetMap. Doe het voor je woonplaats en de route naar familie.
• Een papieren kaart van je regio, voor als ook je telefoon leeg is.
• Kopieën van je belangrijkste documenten op een usb-stick die je thuis bewaart, naast de papieren kopieën. Versleutel die stick, want er staan gegevens op die je niet op straat wilt.
• Een recente back-up van foto’s en documenten die alleen in de cloud staan, op een externe schijf in huis.
• Telefoonnummers van familie, buren, huisarts en instanties op papier. Wie nummers alleen in zijn telefoon heeft, heeft ze niet meer als die leeg of kapot is.
• Handleidingen van apparaten waar je bij uitval op rekent, zoals een powerstation of een noodradio, als pdf op je telefoon en op papier.

Een paar dingen horen er juist niet in. Zet geen wachtwoorden of inlogcodes op papier of op een onversleutelde stick. Een digitaal noodpakket is bedoeld om je eigen gegevens bij de hand te hebben, niet om iemand anders de sleutel te geven. En begin niet met het kopiëren van je hele computer. Wat je in een week zonder internet nodig hebt, past op een kleine stick.

Na 72 uur, als het noodpakket op is

De lastigste vraag van de VPRO is wat je doet als de drie dagen voorbij zijn en het nog niet over is. Daar heeft geen noodpakket een antwoord op, en dat hoeft ook niet. Na een paar dagen draait het om andere dingen. Om contant geld als pinnen niet lukt, en hoeveel je daarvan in huis hebt, lees je in ons stuk over contant geld in je noodpakket. Om informatie via de radio, als internet en mobiel netwerk wegvallen. En vooral om de mensen om je heen, want een straat die elkaar kent, deelt water, een gasstel en nieuws.

Dat laatste is ook de kern van de nieuwe ronde van Denk Vooruit, die de vraag stelt wie wat doet. Een digitaal noodpakket voegt daar één laag aan toe. Het zorgt dat je in een week zonder internet nog weet waar je bent, wie je kunt bereiken en waar je papieren zijn. Dat is in een avond geregeld, en het is precies het soort voorbereiding dat je pas mist als je hem nodig hebt.